Achalazja

Achalazja jest chorobą motoryki przełyku, czyli zaburzeniem jego ruchów. Przełyk ma przesuwać połknięty pokarm do żołądka, a znajdujący się na jego końcu zwieracz powinien w odpowiednim momencie się rozluźniać. W achalazji ten mechanizm działa nieprawidłowo, dlatego jedzenie i płyny mogą zalegać powyżej wejścia do żołądka.

Najbardziej charakterystyczną trudnością jest dysfagia, czyli problem z przechodzeniem pokarmu podczas połykania. Może dotyczyć zarówno posiłków stałych, jak i napojów. Zdarza się cofanie niestrawionej treści, kaszel, ból w klatce piersiowej oraz niezamierzona utrata masy ciała. Nie wszystkie te objawy występują jednocześnie, a ich nasilenie może zmieniać się z czasem.

Cofanie pokarmu bywa mylone z refluksem. W achalazji istotnym problemem jest jednak utrudnione opróżnianie przełyku. Sam opis pieczenia czy odbijania nie pozwala rozstrzygnąć, co się dzieje. Również trudność w połykaniu nie oznacza automatycznie achalazji, ponieważ może towarzyszyć zwężeniu przełyku lub innym chorobom tego odcinka przewodu pokarmowego.

Rozpoznanie opiera się na badaniach dobranych do objawów. Manometria ocenia ciśnienie i koordynację pracy mięśni przełyku. Badanie radiologiczne z kontrastem pokazuje przemieszczanie się treści, a gastroskopia pomaga szukać przeszkody oraz innych przyczyn dolegliwości. Wyniki tych metod uzupełniają się, ponieważ każda odpowiada na inne pytanie o budowę lub działanie przełyku.

Achalazja wiąże się z uszkodzeniem komórek nerwowych sterujących jego pracą, lecz dokładna przyczyna tego procesu często pozostaje nieznana. Narastające trudności w połykaniu wymagają oceny medycznej, szczególnie gdy ograniczają jedzenie albo towarzyszy im chudnięcie. Nagłe utknięcie pokarmu z niemożnością przełknięcia śliny wymaga pilnej pomocy, niezależnie od wcześniejszego rozpoznania.