Aminokwasy

Aminokwasy to małe cząsteczki, z których organizm buduje białka. Ich kolejność w łańcuchu wpływa na budowę i działanie powstającego białka. To dzięki różnym połączeniom tych samych podstawowych elementów mogą powstawać struktury pełniące bardzo odmienne funkcje, na przykład w mięśniach, enzymach i układzie odpornościowym.

Białko z jedzenia nie przechodzi do mięśnia jako gotowy fragment. W przewodzie pokarmowym jest rozkładane, a uzyskane aminokwasy po wchłonięciu trafiają do wspólnej puli wykorzystywanej przez organizm. Mogą posłużyć do wzrostu, naprawy tkanek i bieżącej odnowy białek. W określonych warunkach są także źródłem energii.

Podział na aminokwasy endogenne i egzogenne opisuje możliwość ich wytwarzania przez człowieka. Endogenne mogą powstawać w organizmie, natomiast egzogenne muszą być dostarczane z dietą. Określenie endogenny nie oznacza, że dany aminokwas jest niepotrzebny lub mniej ważny. W niektórych sytuacjach zapotrzebowanie na część aminokwasów może przewyższać zdolność ich syntezy.

W żywności aminokwasy występują przede wszystkim jako składniki białek. Ich źródłem są zarówno produkty zwierzęce, jak i roślinne, między innymi jaja, nabiał, ryby, nasiona roślin strączkowych, zboża i orzechy. Poszczególne produkty różnią się ilością białka oraz proporcjami tworzących je aminokwasów.

U dorosłych praktyczne znaczenie ma całodzienne urozmaicenie i wystarczające spożycie, a nie poszukiwanie jednego produktu zawierającego wyjątkowy zestaw aminokwasów. Różne źródła białka mogą się uzupełniać w kolejnych posiłkach. Nie trzeba traktować każdej potrawy jako osobnego egzaminu z kompletności białka. Sama obecność nazw aminokwasów na etykiecie nie dowodzi też, że produkt jest potrzebny lub korzystniejszy od zwykłego jedzenia.