Amylaza

Amylaza jest enzymem uczestniczącym w trawieniu skrobi, czyli jednego z rodzajów węglowodanów. Enzymy przyspieszają konkretne reakcje chemiczne, dzięki którym duże cząsteczki pokarmu są rozkładane na mniejsze. Amylaza powstaje przede wszystkim w śliniankach i trzustce, dlatego jej nazwa pojawia się zarówno w opisach trawienia, jak i na wynikach laboratoryjnych.

Działanie amylazy zaczyna się już w jamie ustnej, gdzie ślina miesza się z rozgryzanym jedzeniem. Trzustka dostarcza kolejną porcję enzymu do jelita cienkiego razem ze swoim sokiem trawiennym. Ten podział pracy pokazuje, że trawienie węglowodanów jest procesem obejmującym kilka miejsc, a nie pojedynczą reakcją zachodzącą wyłącznie w żołądku.

Badanie amylazy wykonuje się najczęściej w próbce krwi, niekiedy także moczu. Niewielka ilość enzymu we krwi jest prawidłowym zjawiskiem. Oznaczenie pomaga oceniać określone choroby, przede wszystkim w kontekście objawów dotyczących trzustki, ale nie pokazuje bezpośrednio, jak sprawnie został strawiony ostatni posiłek.

Podwyższony wynik może towarzyszyć zapaleniu trzustki, lecz również zaburzeniom dotyczącym ślinianek i innym stanom. Z tego powodu liczba przekraczająca zakres laboratorium nie jest samodzielnym rozpoznaniem. Znaczenie wyniku zależy od dolegliwości, czasu pobrania próbki, innych badań oraz tego, jaką postać amylazy oznaczono.

Amylaza i lipaza nie są zamiennymi nazwami tego samego enzymu. Lipaza uczestniczy w trawieniu tłuszczów i ma odmienną wartość diagnostyczną. Przy podejrzeniu ostrego zapalenia trzustki jej oznaczenie jest zwykle bardziej przydatne. Silny ból brzucha, zwłaszcza z uporczywymi wymiotami lub pogorszeniem stanu ogólnego, wymaga oceny medycznej, a nie oczekiwania na samodzielne porównanie obu wyników.