Bezkwaśność żołądka

Bezkwaśność żołądka, nazywana także achlorhydrią, oznacza brak wydzielania kwasu solnego do soku żołądkowego mimo pobudzenia tego procesu. Jest to opis zaburzonej funkcji wydzielniczej. Nie należy utożsamiać go z każdym przejściowym obniżeniem kwasowości ani z uczuciem, że posiłek długo zalega w żołądku.

Kwas solny powstaje dzięki komórkom okładzinowym znajdującym się w błonie śluzowej żołądka. Współtworzy środowisko potrzebne do prawidłowego przebiegu części procesów trawiennych. Kwaśność soku można opisywać za pomocą pH, lecz sam wygląd języka, smak w ustach czy liczba odbić po jedzeniu nie stanowią pomiaru wydzielania kwasu.

Jedną z przyczyn znacznego osłabienia tej funkcji jest zanik komórek w przebiegu autoimmunologicznego zapalenia żołądka. Ten sam proces może ograniczać powstawanie czynnika wewnętrznego, uczestniczącego we wchłanianiu witaminy B12. Brak kwasu i brak tego białka są jednak odrębnymi następstwami uszkodzenia komórek, choć mogą występować razem.

Niedostateczna kwaśność wpływa na uwalnianie witaminy B12 związanej z białkami pokarmu, a choroby zanikowe mogą wiązać się również z niedoborem żelaza. Nie wynika z tego, że każde osłabienie, wzdęcie lub niedokrwistość świadczy o bezkwaśności. Takie objawy i wyniki wymagają ustalenia przyczyny, ponieważ podobny obraz może powstawać w różnych sytuacjach.

W diagnostyce ważne jest rozdzielenie trzech pytań: jak wygląda błona śluzowa, jak działa wydzielanie oraz czy wystąpiły następstwa dla odżywienia. Gastroskopia z wycinkami, określone badania krwi i ocena czynnościowa dostarczają różnych informacji. Sama obecność bólu lub zgagi nie odpowiada na te pytania. Zgaga opisuje objaw przełykowy, a nie ilość kwasu wytwarzaną przez żołądek.