Bezsenność

Bezsenność to zaburzenie, w którym trudno zasnąć, utrzymać sen albo uzyskać odpoczynek dobrej jakości mimo dostępnego czasu i odpowiednich warunków. Problem może obejmować długie oczekiwanie na sen, nocne pobudki lub zbyt wczesne budzenie się. Ważny jest również wpływ tych trudności na funkcjonowanie w dzień.

Jedna gorsza noc nie przesądza o przewlekłej bezsenności. Krótkotrwałe problemy mogą towarzyszyć stresowi lub zmianie otoczenia. O postaci przewlekłej mówi się przy trudnościach występujących co najmniej trzy noce tygodniowo przez co najmniej trzy miesiące. Te ramy czasowe są częścią oceny klinicznej, a nie testem pozwalającym samodzielnie postawić rozpoznanie.

Bezsenności mogą towarzyszyć zmęczenie, senność i trudności z koncentracją lub zapamiętywaniem. Ocena obejmuje więc nie tylko długość nocy, ale też codzienne zadania, czujność i odczuwane niewyspanie. Podobne objawy dzienne mogą mieć inne przyczyny, dlatego samo zmęczenie nie wystarcza do nazwania problemu bezsennością.

Podczas rozmowy diagnostycznej znaczenie mają pory kładzenia się i wstawania, czas zasypiania oraz nocne przerwy. Lekarz uwzględnia również choroby, stosowane leczenie, używki i warunki życia. Dziennik snu może pokazać, czy trudności występują podobnie w dni pracy i wolne oraz jak wiążą się z drzemkami.

Badania dobiera się do obrazu problemu. Mogą służyć poszukiwaniu innego zaburzenia snu lub choroby wpływającej na odpoczynek. Informacja o głośnym chrapaniu i łapaniu powietrza kieruje uwagę także na oddychanie nocą. Z kolei zbyt krótki czas przeznaczony na sen opisuje inną sytuację niż trudności mimo możliwości spania.

Dobre warunki odpoczynku pozostają przydatne, lecz przewlekła bezsenność nie sprowadza się do niedostatecznej higieny snu. Jej ocena prowadzi do opieki dopasowanej do mechanizmu i nasilenia trudności. Samo powtarzanie ogólnych zasad wieczornej rutyny nie powinno zastępować rozpoznania problemu, który utrzymuje się i wpływa na życie w dzień.