Beztłuszczowa masa ciała

Beztłuszczowa masa ciała to część masy organizmu, która pozostaje po odjęciu masy tłuszczu. Obejmuje wodę, mięśnie, narządy, kości i inne składniki. Nie jest więc równoznaczna z masą mięśniową. Taki podział stanowi model opisu składu ciała, przydatny między innymi w ocenie żywienia.

Jeżeli przykładowa osoba waży 80 kilogramów, a oszacowana masa tłuszczu wynosi 24 kilogramy, beztłuszczowa masa wynosi 56 kilogramów. To jedynie ilustracja odejmowania, a nie zalecana proporcja. Wynik nie oznacza, że osoba ma 56 kilogramów mięśni ani że wszystkie pozostałe składniki zostały oddzielnie zmierzone.

Woda jest istotną częścią tej kategorii. Zmiana nawodnienia może więc wpłynąć na wynik bez równoczesnej zmiany ilości tkanki mięśniowej. Ma to szczególne znaczenie przy metodach opartych na przewodzeniu prądu przez tkanki. Odczyt większej beztłuszczowej masy po krótkim czasie nie dowodzi automatycznie przyrostu mięśni.

W praktyce skład ciała można oceniać różnymi metodami, między innymi bioimpedancją i badaniem DXA wykorzystującym promieniowanie rentgenowskie. Posługują się one różnymi założeniami oraz podziałami tkanek. Przy porównywaniu raportów trzeba sprawdzić nazwę parametru i metodę, zamiast zakładać, że podobne liczby pochodzą z identycznego pomiaru.

Beztłuszczowe składniki uczestniczą w zużywaniu energii i podtrzymywaniu funkcji organizmu. Ich znaczenie nie ogranicza się jednak do obliczania kalorii. Dla codziennej samodzielności ważna jest również sprawność mięśni, której nie opisuje sama masa. Dlatego obserwacja zmian podczas redukcji masy ciała powinna uwzględniać zarówno sposób wykonania pomiaru, jak i funkcjonowanie osoby. Gwałtownego przesunięcia wyniku nie należy bez sprawdzenia nazywać utratą mięśni lub sukcesem treningowym.