Biegunka

Biegunka oznacza oddawanie luźnych lub wodnistych stolców częściej niż zwykle, najczęściej co najmniej trzy razy na dobę. Jest objawem, a nie nazwą jednej choroby. Sama większa liczba wizyt w toalecie nie wystarcza do jej rozpoznania, jeśli stolec zachowuje zwykłą konsystencję.

W opisie biegunki znaczenie ma czas trwania. Krótki epizod może towarzyszyć zakażeniu przewodu pokarmowego, natomiast utrzymujące się albo nawracające dolegliwości wymagają szerszego spojrzenia. Określenie „przewlekła” odnosi się zwykle do objawów trwających co najmniej cztery tygodnie. To sposób klasyfikacji, a nie zalecenie, aby przez taki czas czekać z oceną pogorszenia zdrowia.

Przyczyny mogą obejmować zakażenia, zaburzone wchłanianie składników pokarmowych, choroby zapalne jelit i zaburzenia ich czynności. Zależność od konkretnego posiłku bywa wskazówką, ale nie dowodzi nietolerancji. Kilka osób z podobną biegunką może potrzebować zupełnie różnych badań, ponieważ sam wygląd stolca nie wyjaśnia mechanizmu problemu.

W rozmowie medycznej przydatne są informacje o początku dolegliwości, częstości wypróżnień, krwi, gorączce, bólu oraz zmianie masy ciała. Znaczenie mają też podróże i zachorowania w otoczeniu. Zależnie od takiego wywiadu dobiera się badania krwi, kału lub inne metody. Rozbudowany zestaw testów nie jest automatycznie potrzebny przy każdym krótkim epizodzie.

Wodniste stolce mogą powodować utratę płynów. Mała ilość moczu, nasilone pragnienie, zawroty głowy lub wyraźne osłabienie wskazują na potrzebę oceny odwodnienia. Krew w kale, czarny smolisty stolec, silny ból brzucha czy trudność w przyjmowaniu płynów wymagają pilnej pomocy. Pilność zależy od całego obrazu, a nie wyłącznie od policzonej liczby wypróżnień.