Błonnik nierozpuszczalny

Błonnik nierozpuszczalny to część błonnika pokarmowego, która nie rozpuszcza się w wodzie w warunkach stosowanych do tego podziału. Obejmuje między innymi celulozę i część hemiceluloz. Jest obecny w strukturach roślinnych, zwłaszcza w zewnętrznych warstwach ziaren oraz w wielu warzywach.

Nie jest trawiony w jelicie cienkim tak jak skrobia. Przechodzi do dalszej części przewodu pokarmowego, gdzie może wpływać na właściwości treści jelitowej i stolca. Poszczególne frakcje różnią się budową, wielkością cząstek i podatnością na przemiany mikrobiologiczne, dlatego nie działają jak jednakowy, obojętny wypełniacz.

Określenie nierozpuszczalny nie oznacza całkowicie niefermentowalny. Część takich związków może być powoli rozkładana przez mikroorganizmy. Stopień fermentacji zależy również od struktury produktu i składu mikrobioty. Ten podział nie mówi więc samodzielnie, ile gazów powstanie ani jak dana osoba zareaguje na posiłek.

Źródłami są produkty pełnoziarniste, otręby i warzywa, lecz jedzenie zwykle zawiera równocześnie różne rodzaje błonnika. Zjedzenie pełnoziarnistego pieczywa nie jest tym samym co spożycie wyizolowanej frakcji w badaniu. Przy ocenie jadłospisu znaczenie mają także porcja, płyny i pozostałe składniki posiłków.

Wpływ na wypróżnienia zależy od konkretnej sytuacji. Otręby pszenne mogą u części osób z zespołem jelita drażliwego nasilać dolegliwości, mimo że błonnik jako całość jest ważnym elementem żywienia. Nie jest to dowód, że wszystkie produkty z błonnikiem nierozpuszczalnym są niewskazane dla każdego. Gdy po zmianie jedzenia pojawiają się wzdęcia lub ból, przydatna jest ocena rodzaju i ilości produktu, a nie jedynie dalsze zwiększanie błonnika bez rozpoznania przyczyny.