Ból nadbrzusza

Ból nadbrzusza to ból odczuwany w górnej części brzucha, często pośrodku, poniżej mostka. Określenie wskazuje okolicę, a nie narząd odpowiedzialny za dolegliwość. Choć łatwo nazwać go bólem żołądka, w tej części brzucha mogą ujawniać się problemy o różnym pochodzeniu.

Ból lub pieczenie nadbrzusza bywa jednym z objawów niestrawności. Mogą mu towarzyszyć szybkie uczucie sytości, pełność po jedzeniu albo nudności. Taki zestaw pomaga opisać dolegliwości, ale nie rozstrzyga, czy występują zmiany w błonie śluzowej, zaburzenie pracy przewodu pokarmowego czy inna przyczyna.

Znaczenie ma przebieg konkretnego epizodu. Ból po posiłku, na czczo lub budzący ze snu wnosi różne informacje do wywiadu. Żaden z tych wzorców samodzielnie nie potwierdza wrzodu. Podobnie krótkotrwała poprawa po jedzeniu nie jest wiarygodnym testem, który pozwalałby ustalić rozpoznanie bez dalszej oceny.

W różnicowaniu uwzględnia się również drogi żółciowe i trzustkę. Przykładowo napad bólu związanego z kamicą może być odczuwany w środkowej górnej części brzucha albo po prawej stronie. Lokalizacja nie wystarcza do oddzielenia tych problemów, a badania dobiera się do całego zestawu objawów i badania fizykalnego.

Szczególnej uwagi wymaga dyskomfort w górnej części brzucha lub klatce piersiowej połączony z dusznością, zimnym potem, osłabieniem czy promieniowaniem bólu. Niektóre nagłe problemy sercowe mogą przypominać niestrawność. Taki obraz wymaga natychmiastowej pomocy, bez zakładania z góry, że przyczyną jest obfity posiłek.

Wymioty z krwią, smolisty stolec i nagły silny ból są również objawami alarmowymi. Przy dolegliwościach nawracających istotne pozostają chudnięcie, trudność w połykaniu oraz utrzymujące się wymioty. Granicę między spokojnym wyjaśnianiem objawu a pilną oceną wyznacza jego przebieg i kontekst, nie samo słowo nadbrzusze.