Cholestaza

Cholestaza oznacza zmniejszenie lub zatrzymanie odpływu żółci. Żółć powstaje w wątrobie i jest kierowana przewodami do jelita, gdzie wspiera trawienie tłuszczów. Zaburzenie może dotyczyć zarówno jej wydzielania wewnątrz wątroby, jak i drożności większych dróg żółciowych znajdujących się poza nią.

Nie każda cholestaza jest więc skutkiem kamienia, który fizycznie zablokował przewód. Przyczynami mogą być choroby komórek wątroby, zmiany zapalne lub zwężenia dróg żółciowych, a także przeszkoda utrudniająca odpływ. Nazwa opisuje wspólny skutek różnych procesów. Dopiero dalsza ocena pozwala wskazać, gdzie i dlaczego powstało zaburzenie.

Do możliwych objawów należą świąd skóry, żółtaczka, ciemny mocz i jasny stolec. Nie wszystkie pojawiają się równocześnie, a sam świąd ma również wiele innych przyczyn. Długotrwałe ograniczenie dopływu żółci do jelita może zaburzać wykorzystanie tłuszczów i związanych z nimi składników odżywczych.

W badaniach krwi lekarz ocenia między innymi bilirubinę oraz aktywność enzymów powiązanych z wątrobą i drogami żółciowymi. Pojedynczy nieprawidłowy parametr nie wskazuje automatycznie miejsca przeszkody. Badania obrazowe, na przykład USG, mogą pomóc ocenić przewody i pęcherzyk, ale wybór dalszych metod zależy od wyników oraz objawów.

Praktyczne znaczenie ma odróżnienie objawu od przyczyny: żółtaczka opisuje zmianę zabarwienia, cholestaza opisuje problem z przepływem żółci, a kamica może być jednym z jego źródeł. Nowa żółtaczka wymaga pilnej konsultacji. Jej połączenie z gorączką i bólem w górnej części brzucha wymaga pilnej pomocy, ponieważ może towarzyszyć poważnym powikłaniom dróg żółciowych. Takiego obrazu nie wyjaśnia samo określenie ciężkiego posiłku.