Cukry proste

Cukry proste w ścisłym znaczeniu chemicznym to monosacharydy, czyli pojedyncze jednostki cukrowe. Przykładami są glukoza, fruktoza i galaktoza. Nie da się ich rozłożyć przez trawienie na jeszcze prostsze cukry. Ta nazwa opisuje budowę cząsteczki, a nie pochodzenie produktu lub jego wartość zdrowotną.

W materiałach żywieniowych termin bywa używany szerzej, również wobec dwucukrów takich jak sacharoza i laktoza. Dlatego przed interpretacją zalecenia warto sprawdzić, jaki zakres przyjął autor materiału. W tym haśle podstawowe znaczenie jest chemiczne, a szersze użycie stanowi ważne źródło nieporozumień.

Dwucukry zawierają dwie połączone jednostki i wymagają ich rozdzielenia podczas trawienia. Sacharoza daje glukozę i fruktozę, a laktoza glukozę i galaktozę. Również skrobia, choć ma znacznie większą cząsteczkę, jest trawiona do prostszych składników. Obecność cukrów prostych we krwi po posiłku nie świadczy więc wyłącznie o zjedzeniu słodyczy.

Cukry proste występują naturalnie w żywności i mogą być dodawane w przetwórstwie. Glukoza w owocu i glukoza użyta jako składnik produktu nie różnią się nazwą chemiczną, ale żywność dostarczająca tych cząsteczek może różnić się zawartością wody, błonnika i innych substancji. Samo nazwanie cukru prostym nie opisuje tej różnicy.

Nie należy utożsamiać cukrów prostych z cukrami dodanymi ani wolnymi. Te kategorie opierają się na innym kryterium. Również zapis „w tym cukry” na etykiecie obejmuje jednocukry i dwucukry, a nie wyłącznie monosacharydy. Przy ocenie diety potrzebne są zatem informacje o rodzaju produktu, ilości i całym posiłku, zamiast przypisywania wszystkim cukrom prostym jednakowego działania.