Cukry wolne

Cukry wolne obejmują cukry dodawane do żywności i napojów oraz te naturalnie obecne w miodzie, syropach, sokach i koncentratach soków. Termin opisuje ich źródło w diecie, a nie oddzielny rodzaj cząsteczki. Dlatego cukier pochodzący z miodu również należy do tej grupy.

Definicja nie obejmuje cukrów znajdujących się w całych świeżych owocach i warzywach ani cukrów naturalnie obecnych w mleku. Zjedzenie owocu i wypicie wyciśniętego z niego soku nie są w tej klasyfikacji równoważne. Sok bez dodatku cukru nadal może dostarczać znaczącej ilości cukrów wolnych.

Podstawowe zalecenie populacyjne to mniej niż 10% dziennej energii pochodzącej z cukrów wolnych. Dalsze ograniczenie do poniżej 5% może przynosić dodatkowe korzyści, zwłaszcza dla zębów, lecz ma słabszą podstawę dowodową. Są to udziały energii z całego dnia, a nie procent masy pojedynczego produktu.

Na etykiecie określenie „w tym cukry” opisuje cukry ogółem. Obejmuje więc zarówno cukry wolne, jak i te naturalnie obecne w mleku czy owocach. Sama liczba nie pozwala dokładnie wyliczyć cukrów wolnych. Pomocna jest również lista składników, pokazująca obecność dodanych cukrów, miodu lub syropów.

Przykładowo jogurt naturalny może zawierać cukry pochodzące z mleka, mimo że nie został dosłodzony. Jogurt smakowy może dodatkowo zawierać cukier lub syrop. Do porównania potrzebne są oba elementy etykiety, a nie tylko nazwa produktu albo obietnica umieszczona na opakowaniu.

Ograniczanie cukrów wolnych służy przede wszystkim zmniejszaniu ryzyka próchnicy i nadmiernego przyrostu masy ciała. Nie wymaga uznania wszystkich węglowodanów za szkodliwe ani rezygnowania z całych owoców. W codziennym jadłospisie znaczenie ma częstotliwość i łączna ilość produktów, które dostarczają tej grupy cukrów.