Czułość testu

Czułość testu mówi, jak często badanie daje wynik dodatni u osób, które rzeczywiście mają poszukiwaną chorobę lub cechę. Opisuje więc zdolność wykrywania problemu w określonej grupie. Nie jest tym samym co prawdopodobieństwo, że osoba z dodatnim wynikiem jest chora.

Można to pokazać na prostym, wymyślonym przykładzie. Jeżeli w grupie stu osób z potwierdzoną chorobą test wykryje ją u dziewięćdziesięciu, jego czułość w tej grupie wynosi 90 procent. Pozostałe dziesięć osób otrzyma wynik fałszywie ujemny. Przykład wyjaśnia rachunek, nie przedstawia parametrów konkretnego badania jelit.

Do obliczenia czułości potrzebny jest wiarygodny sposób ustalenia, kto rzeczywiście ma daną chorobę. Wynik zależy także od tego, jakie osoby uczestniczyły w ocenie testu i jaki próg uznano za dodatni. Parametr wyznaczony w jednej sytuacji klinicznej nie musi bez zmian opisywać użycia tego samego badania w innej populacji.

Czułość trzeba odróżnić od swoistości, która dotyczy prawidłowego rozpoznawania braku choroby. Osobnym pytaniem jest znaczenie dodatniego wyniku dla badanej osoby. Zależy ono również od tego, jak częsta jest poszukiwana choroba w podobnej grupie. Sam procent czułości nie pozwala więc obliczyć osobistego ryzyka na podstawie pojedynczego wydruku.

W praktyce wysoka czułość nie oznacza nieomylności. Ujemny wynik może zmniejszać podejrzenie choroby, ale nie zawsze zamyka diagnostykę przy utrzymujących się objawach. Czytając opis testu, warto sprawdzić, jakiego problemu dotyczy podana czułość i z czym porównywano wyniki. Informacja „bardzo czuły” bez tych szczegółów jest niepełna, nawet jeśli towarzyszy jej przekonujący procent.