Defekacja

Defekacja to medyczna nazwa wypróżnienia, czyli wydalenia stolca przez odbyt. Jest końcowym etapem przemieszczania treści przez przewód pokarmowy. Wymaga współpracy odbytnicy, zwieraczy odbytu, mięśni dna miednicy i układu nerwowego, a nie tylko odpowiedniej siły parcia.

Stolec gromadzi się w odbytnicy, a jej wypełnienie uruchamia sygnały związane z potrzebą wypróżnienia. Część reakcji przebiega automatycznie, część podlega świadomej kontroli. Dzięki temu człowiek zwykle może odroczyć oddanie stolca do odpowiedniego momentu, zamiast wypróżniać się natychmiast po każdym napływie treści do końcowego odcinka jelita.

Podczas oddawania stolca potrzebne jest rozluźnienie struktur zamykających drogę wyjścia. Samo mocniejsze napinanie brzucha nie rozwiązuje problemu, jeśli mięśnie nie współpracują prawidłowo. Trudności z opróżnieniem mogą występować także wtedy, gdy stolec dociera do odbytnicy. To odróżnia zaburzenie defekacji od samego spowolnienia pasażu przez jelito grube.

Opis wypróżnienia obejmuje więcej niż jego częstość. Znaczenie mają konsystencja stolca, ból, potrzeba silnego parcia, poczucie blokady i wrażenie niepełnego opróżnienia. Nie każdy musi oddawać stolec codziennie. Ważna jest również zmiana względem własnego wcześniejszego rytmu oraz to, czy wypróżnianie stało się trudne lub uciążliwe.

W diagnostyce uporczywych problemów można oceniać ciśnienia, czucie i koordynację mięśni albo zdolność wydalenia małego balonu. Są to różne pomiary funkcji, których nie zastępuje samo oglądanie jelita od środka. Z kolei krew w kale, silny ból lub nowa trwała zmiana rytmu wymagają ustalenia przyczyny, zamiast uznawania każdego problemu za nieprawidłową technikę wypróżniania. Słowo „defekacja” opisuje czynność, nie tłumaczy jeszcze jej zaburzenia.