Dekondycja

Dekondycja, nazywana także dekondycjonowaniem, oznacza pogorszenie sprawności związane z ograniczeniem aktywności. Może dotyczyć siły mięśni, wydolności i zdolności wykonywania codziennych czynności. Bywa zauważalna po chorobie, pobycie w szpitalu lub dłuższym okresie, w którym ruch był znacznie ograniczony.

Czynności wcześniej zwyczajne mogą wtedy wymagać większego wysiłku. Wstanie z łóżka, umycie się czy przejście krótkiego odcinka stają się bardziej męczące. Takie doświadczenie nie świadczy o lenistwie. Organizm potrzebuje ponownego dopasowania do obciążeń, a tempo powrotu zależy również od przebiegu choroby.

Osłabienie po hospitalizacji nie zawsze ma tylko jedną przyczynę. Oprócz bezruchu znaczenie mogą mieć sam stan zdrowia i warunki powrotu do aktywności. Dlatego nowych objawów nie należy automatycznie przypisywać dekondycji. Zespół leczący pomaga ustalić, jakie ograniczenia wynikają z choroby, a jakie zadania można stopniowo odzyskiwać.

Zapobieganie utracie sprawności może zaczynać się od prostych czynności wykonywanych zgodnie z zaleceniami personelu. Siadanie do posiłku, ubieranie się czy krótki spacer po oddziale bywają częścią takiego planu. Jeżeli obowiązuje ograniczenie obciążania lub leżenie, trzeba je uwzględnić i dobrać inne dostępne formy ruchu.

Po powrocie do domu warto ustalić małe, konkretne cele oraz potrzebny zakres pomocy. Przykładem może być samodzielne przygotowanie śniadania albo bezpieczne przejście do łazienki. Nawracające pogorszenie, ból lub nadmierne wyczerpanie wymagają ponownego omówienia. Powrót do sprawności powinien uwzględniać reakcję organizmu, a nie tylko wcześniejsze możliwości.