Dieta bezglutenowa

Dieta bezglutenowa to sposób żywienia wykluczający gluten, czyli określone białka występujące w pszenicy, życie i jęczmieniu oraz produktach z tych zbóż. Jest podstawowym elementem postępowania w celiakii. Nie oznacza automatycznie diety niskowęglowodanowej, odchudzającej ani korzystniejszej dla każdej zdrowej osoby.

W celiakii kontakt z glutenem wywołuje nieprawidłową reakcję immunologiczną uszkadzającą jelito cienkie. Dlatego przestrzeganie diety ma znaczenie wykraczające poza chwilowe samopoczucie po posiłku. Brak natychmiastowych objawów nie jest wystarczającym dowodem, że spożyty gluten nie ma znaczenia.

Wykluczenie obejmuje również składniki potraw, a nie tylko pieczywo i makaron. Gluten może trafić do produktu w procesie przygotowania lub przez kontakt z inną żywnością. Wspólne narzędzia, powierzchnie i sposób przechowywania mają więc praktyczne znaczenie dla osoby z celiakią.

Owies wymaga osobnej uwagi ze względu na częsty kontakt z innymi zbożami podczas produkcji. Większość osób z celiakią toleruje odpowiednio dobrany owies bezglutenowy, ale jego wprowadzenie warto omówić z prowadzącym specjalistą. Zwykła nazwa produktu owsianego nie potwierdza bezpieczeństwa.

Jadłospis może opierać się na wielu naturalnie bezglutenowych produktach, takich jak ryż, gryka, ziemniaki, warzywa, owoce, strączki, jaja i ryby. Nie musi składać się głównie z gotowych zamienników. Te ostatnie różnią się ilością błonnika, cukrów i tłuszczu, dlatego wymagają zwykłej oceny składu.

Przy podejrzeniu celiakii nie należy rozpoczynać eliminacji przed omówieniem diagnostyki. Ograniczenie glutenu może zmienić wyniki badań i utrudnić ustalenie rozpoznania.

Poprawa po rezygnacji z pieczywa nie rozstrzyga, czy przyczyną był gluten. Zmniejsza się wtedy często także ilość fruktanów, czyli innych składników zbóż. Rozróżnienie celiakii, alergii i objawów związanych z fermentującymi węglowodanami pozwala uniknąć niepotrzebnie szerokich ograniczeń.