Dieta śródziemnomorska

Dieta śródziemnomorska to model żywienia inspirowany tradycjami krajów położonych wokół Morza Śródziemnego. Nie istnieje jeden obowiązujący jadłospis ani zestaw potraw. Wspólny rdzeń stanowią przede wszystkim produkty roślinne, oliwa jako ważne źródło tłuszczu oraz umiarkowany udział wybranych produktów zwierzęcych.

W praktyce oznacza to częste wykorzystywanie warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych, produktów zbożowych, orzechów i nasion. Ryby, nabiał i jaja mogą być częścią tego sposobu jedzenia. Mniejsze znaczenie mają natomiast przetworzone mięso, słodzone napoje i produkty dostarczające dużo cukrów dodanych.

Korzyści nie sprowadzają się do jednej łyżki oliwy ani określonej potrawy. Model zmienia równocześnie źródła tłuszczu, ilość błonnika i udział różnych grup żywności. To wzajemne zastępowanie produktów ma znaczenie: dodanie orzechów do jadłospisu bez uwzględnienia całości nie jest tym samym co zmiana struktury jedzenia.

Ten sposób żywienia jest wykorzystywany w profilaktyce sercowo-naczyniowej i może pomagać w ograniczaniu niektórych czynników ryzyka. Nie daje jednak gwarancji uniknięcia choroby ani określonego spadku masy ciała. Wartość energetyczna nadal zależy od ilości i sposobu przygotowania produktów.

Nie trzeba mieszkać na południu Europy ani kupować wyłącznie importowanej żywności. Zasady można realizować przez lokalne warzywa, fasolę, kasze, owoce i orzechy, dobierając tłuszcze oraz dodatki do potrzeb. Przykładem jest posiłek oparty na warzywach i strączkach z produktem zbożowym, zamiast traktowania warzyw tylko jako dekoracji.

Historyczna obecność wina w części tradycji nie stanowi koniecznego elementu tego modelu. Najważniejsza jest powtarzalna jakość posiłków i ich dopasowanie do zdrowia, możliwości oraz preferencji. Potrawa nazwana śródziemnomorską nie musi automatycznie odzwierciedlać tych zasad.