Dna moczanowa

Dna moczanowa jest chorobą zapalną związaną z odkładaniem kryształów moczanu w stawach i otaczających je tkankach. Może powodować napady nagłego, silnego bólu oraz obrzęku. Często zajmuje staw u podstawy dużego palca stopy, ale może występować również w innych stawach.

Moczan powstaje podczas przemian puryn, obecnych zarówno w tkankach organizmu, jak i w jedzeniu. Gdy jego wytwarzanie przewyższa usuwanie, stężenie we krwi może rosnąć. U części osób dochodzi wtedy do powstawania kryształów uruchamiających reakcję zapalną. Nerki odgrywają ważną rolę w wydalaniu tej substancji.

Podwyższony kwas moczowy w badaniu krwi nie jest tym samym co dna moczanowa. Wiele osób z takim wynikiem nie doświadcza napadów choroby. Z kolei bolesny i zaczerwieniony staw nie ma jednej możliwej przyczyny. Rozpoznanie wymaga połączenia objawów z badaniem i odpowiednio dobranymi testami.

Napad może obejmować znaczny ból, ocieplenie i obrzęk stawu, niekiedy zaczynające się w nocy. Między napadami dolegliwości mogą ustępować, co nie oznacza automatycznie zniknięcia problemu. Przy długotrwałej chorobie mogą powstawać guzki zawierające złogi kryształów oraz uszkodzenia stawów. U części osób występują również kamienie w nerkach.

Na ryzyko wpływają między innymi predyspozycje rodzinne, praca nerek i inne choroby metaboliczne. Jedzenie i alkohol mogą mieć znaczenie, ale sprowadzanie dny do „nieumiarkowania” jest nieprawidłowym uproszczeniem. Rozmowa o możliwych czynnikach powinna pomagać w ustaleniu przyczyn, bez przypisywania winy osobie doświadczającej bólu.

Podczas diagnostyki lekarz może zlecić oznaczenie kwasu moczowego, badania obrazowe lub pobranie płynu ze stawu. Nagły ból i obrzęk z gorączką, nasilającym się pogorszeniem albo wyraźnym złym samopoczuciem wymagają pilnej oceny, ponieważ podobnie może wyglądać zakażenie stawu. Wcześniejsze rozpoznanie dny nie pozwala automatycznie uznać każdego nowego epizodu za kolejny typowy napad.