Dodatnia wartość predykcyjna

Dodatnia wartość predykcyjna, w skrócie PPV, opisuje, jak często dodatni wynik testu odpowiada rzeczywistej obecności poszukiwanej choroby lub cechy. Punktem wyjścia jest grupa osób z wynikiem dodatnim. To inne pytanie niż to, jak wiele wszystkich osób chorych test potrafi wykryć.

Wyobraźmy sobie wyłącznie edukacyjny przykład: dodatni wynik otrzymało 20 osób, a dalsza wiarygodna ocena potwierdziła chorobę u 15. PPV w tej grupie wynosi 75 procent. Pozostałe pięć wyników było fałszywie dodatnich. Te liczby nie opisują żadnego konkretnego badania dostępnego w laboratorium.

PPV zależy nie tylko od właściwości testu, lecz także od badanej populacji. Jeśli choroba jest rzadka, wśród dodatnich wyników może być stosunkowo dużo wyników fałszywych. Ten sam test może więc mieć inne znaczenie w badaniu osób bez objawów i w grupie z uzasadnionym podejrzeniem.

Dlatego dodatni wynik przesiewowy nie zawsze kończy diagnostykę. Czasem potrzebne jest badanie potwierdzające albo ocena kliniczna. Nie oznacza to, że pierwszy test był bezwartościowy. Jego rolą mogło być wybranie osób wymagających dokładniejszego sprawdzenia, przy świadomie przyjętych ograniczeniach.

Czytając reklamę o „wysokiej dokładności”, warto zapytać, jaki wskaźnik podano i w jakiej grupie go wyznaczono. Sama liczba bez definicji nie wyjaśnia znaczenia dodatniego wyniku. PPV pomaga przejść od ogólnej oceny testu do właściwego pytania o interpretację wyniku.