Dolny zwieracz przełyku

Dolny zwieracz przełyku jest czynnościową strefą mięśniową na granicy przełyku i żołądka. Pomaga ograniczać cofanie treści żołądkowej, a podczas połykania powinien się rozluźnić, aby przepuścić pokarm. Jego praca wymaga więc zarówno utrzymywania odpowiedniej bariery, jak i otwierania drogi w prawidłowym momencie.

Przesuwanie kęsa zależy również od skoordynowanych skurczów całego przełyku. Zwieracz nie działa jak osobna klapka sterowana wolą. Jest częścią układu mięśniowego i nerwowego, którego czynność zmienia się zależnie od sytuacji. W ochronie przed cofaniem treści znaczenie ma ponadto okolica połączenia przełyku z żołądkiem, w tym przepona.

Jeśli bariera nie działa wystarczająco skutecznie, zawartość żołądka może wracać do przełyku. Taki refluks bywa przyczyną zgagi lub cofania treści do ust. Objaw nie jest jednak bezpośrednim pomiarem siły zwieracza, a sporadyczne cofanie treści i choroba refluksowa nie są automatycznie tym samym.

Odmienny problem występuje w achalazji. Wtedy istotne jest nieprawidłowe rozluźnianie dolnego zwieracza wraz z zaburzeniem ruchów przełyku. Pokarm ma trudność z przejściem do żołądka. To przykład pokazujący, że zarówno zbyt słaba bariera, jak i nieprawidłowe otwieranie mogą wiązać się z dolegliwościami, ale oznaczają różne zaburzenia.

Manometria przełykowa pozwala oceniać ciśnienie i koordynację pracy mięśni. Badania refluksu odpowiadają natomiast na pytanie o cofanie się treści oraz jego związek z objawami. Gastroskopia ocenia przede wszystkim widoczne struktury i błonę śluzową. Wyniki trzeba zestawiać zgodnie z ich zakresem, ponieważ żadne pojedyncze odczucie ani zdjęcie z badania nie opisuje wszystkich aspektów działania zwieracza.