Dwunastnica

Dwunastnica jest pierwszym odcinkiem jelita cienkiego, znajdującym się tuż za żołądkiem. Odbiera treść przechodzącą przez odźwiernik i przekazuje ją dalej do jelita czczego. Nazwa oznacza prawidłową część anatomii. Pojawienie się jej w opisie badania nie jest informacją o chorobie.

W tym miejscu treść pokarmowa spotyka wydzieliny pochodzące z innych narządów. Sok trzustkowy dostarcza enzymów uczestniczących w rozkładzie składników jedzenia, a żółć wspiera trawienie tłuszczów. Dwunastnica jest więc miejscem współpracy żołądka, trzustki, wątroby i dalszych części jelita, choć każdy z tych narządów wykonuje inne zadania.

W jej błonie śluzowej znajdują się także komórki uwalniające sygnały hormonalne, między innymi cholecystokininę. Informują one inne narządy o obecności treści pokarmowej. Dzięki takiej regulacji wydzielanie soków i tempo przesuwania pokarmu mogą być ze sobą powiązane. Nie sprowadza się to wyłącznie do mechanicznego przepchnięcia posiłku dalej.

Dwunastnicę można oglądać podczas gastroskopii, mimo że potoczna nazwa badania kojarzy się z samym żołądkiem. W określonych sytuacjach pobiera się z niej wycinki, na przykład w diagnostyce celiakii. Obraz powierzchni i ocena mikroskopowa materiału nie są tym samym, dlatego opis wizualny nie zawsze kończy diagnostykę.

W tej okolicy może wystąpić również wrzód, czyli ubytek błony śluzowej sięgający głębiej niż nadżerka. Ból nadbrzusza nie pozwala jednak ustalić, czy pochodzi właśnie z dwunastnicy. Wynik badania trzeba czytać z uwzględnieniem lokalizacji zmiany, objawów i ewentualnych wycinków. Sformułowanie opisujące dwunastnicę nie mówi automatycznie, jaki jest stan całego jelita cienkiego, którego dalsze części nie są widoczne w standardowej gastroskopii.