Dysfagia

Dysfagia oznacza trudność w połykaniu. Może dotyczyć rozpoczęcia przełykania, przechodzenia pokarmu przez gardło albo jego dalszej drogi przez przełyk. Jest objawem, a nie nazwą jednej choroby. U różnych osób może mieć odmienne przyczyny, dlatego istotne jest dokładne opisanie momentu, w którym pojawia się problem.

Do możliwych sygnałów należą kaszel lub krztuszenie podczas jedzenia, zmiana brzmienia głosu po przełknięciu, cofanie treści oraz uczucie utknięcia pokarmu. Trudność może dotyczyć płynów, pokarmów stałych lub obu tych grup. Nie zawsze miejsce wskazywane przez osobę odpowiada dokładnie miejscu zaburzenia.

Przyczyna może wiązać się z pracą mięśni i nerwów, zwężeniem przełyku, stanem zapalnym lub inną zmianą utrudniającą przesuwanie treści. Przykładowo achalazja jest jedną z chorób motoryki, które wywołują dysfagię. Samo uczucie przeszkody nie pozwala jednak rozstrzygnąć między tymi możliwościami.

Zaburzone połykanie może utrudniać przyjmowanie wystarczającej ilości jedzenia i płynów. Istnieje też ryzyko przedostania się treści do dróg oddechowych, czyli aspiracji. Kaszel może ją sygnalizować, ale brak kaszlu nie zawsze wyklucza taki problem. Ocena bezpieczeństwa połykania wymaga więc czegoś więcej niż obserwacji pojedynczego kęsa.

Dobór badań zależy od podejrzewanego etapu zaburzenia. Specjaliści mogą oceniać sam akt połykania, oglądać przełyk podczas endoskopii lub mierzyć jego czynność. Te metody odpowiadają na różne pytania. Zmiana konsystencji jedzenia również nie jest uniwersalnym rozwiązaniem odpowiednim dla każdej osoby z dysfagią.

Nowe lub narastające trudności w połykaniu wymagają konsultacji, szczególnie przy chudnięciu albo nawracających infekcjach oddechowych. Nagła niemożność przełknięcia śliny po utknięciu jedzenia wymaga pilnej pomocy. Jeśli jednocześnie nie można swobodnie oddychać lub mówić, sytuacja ma charakter bezpośredniego zagrożenia i wymaga natychmiastowej reakcji ratunkowej.