POJĘCIA STAJĄ SIĘ JAŚNIEJSZE
Dyslipidemia
Dyslipidemia oznacza nieprawidłowości stężeń lipidów lub przenoszących je cząstek we krwi. Może dotyczyć podwyższonego cholesterolu LDL, podwyższonych triglicerydów, obniżonego HDL lub połączenia różnych zmian. Jest pojęciem szerszym niż sam wysoki cholesterol całkowity. Nie oznacza też, że każdy składnik lipidogramu musi być nieprawidłowy.
Cholesterol i triglicerydy nie rozpuszczają się swobodnie we krwi, dlatego są transportowane w lipoproteinach. Zaburzenie ich wytwarzania, przemieszczania lub usuwania może zmieniać profil lipidowy. Różne układy wyników mogą zatem wskazywać na różne problemy, mimo że wszystkie mieszczą się pod wspólną nazwą dyslipidemii.
Część nieprawidłowości wiąże się z uwarunkowaniami dziedzicznymi. Inne współwystępują z zaburzeniami metabolicznymi lub hormonalnymi, na przykład niedoczynnością tarczycy. Nie da się rozstrzygnąć pochodzenia dyslipidemii na podstawie samej masy ciała. Osoba bez otyłości również może mieć istotne zaburzenia lipidowe, a sam wygląd nie pozwala wykluczyć problemu.
Podstawą oceny jest lipidogram, zwykle obejmujący cholesterol całkowity, LDL, HDL i triglicerydy. Przy interpretacji potrzebne są także wcześniejsze wyniki, wywiad rodzinny i informacje o innych chorobach. Przygotowanie do pobrania zależy od okoliczności. Wstępne badanie nie zawsze wymaga bycia na czczo, ale niektóre wyniki lub podejrzenia uzasadniają powtórzenie w takich warunkach.
Znaczenie kliniczne zależy od rodzaju zaburzenia i całkowitego ryzyka chorób naczyń. Dwa podobne wyniki nie muszą prowadzić do takiej samej oceny u osób o odmiennej historii zdrowotnej. Sama nazwa dyslipidemii nie określa jeszcze przyczyny ani indywidualnego celu postępowania.
Przykładowo podwyższone triglicerydy przy niezwiększonym cholesterolu całkowitym nadal wymagają interpretacji. Stwierdzenie „cholesterol jest w normie” mogłoby w tej sytuacji ukryć ważną część wyniku. Odczyt całego profilu pozwala nazwać rzeczywistą nieprawidłowość i odróżnić ją od ogólnego, często nieprecyzyjnego określenia „za dużo tłuszczu we krwi”.