Dzienniczek żywieniowy

Dzienniczek żywieniowy jest zapisem tego, co osoba zjada i wypija w określonym czasie. Może zawierać ilości, pory oraz okoliczności posiłków. Służy poznaniu rzeczywistego sposobu jedzenia, a nie wystawianiu oceny za poszczególne produkty. Można prowadzić go na papierze lub elektronicznie, zależnie od wygody.

Zapis najlepiej odzwierciedla zdarzenia, gdy powstaje w pobliżu czasu jedzenia. Odtwarzanie kilku dni z pamięci zwiększa ryzyko pominięć. Jeśli celem jest ocena ilości, przydatny bywa opis porcji, sposobu przygotowania i dodatków. Informacja „kanapka” wnosi mniej niż krótki opis pieczywa, składników i ich przybliżonej ilości.

Zakres obserwacji powinien odpowiadać pytaniu. Przy analizie rytmu jedzenia ważne będą godziny i przerwy. Przy rozmowie o apetycie można dopisać głód, sytość lub emocje. Nie trzeba mierzyć wszystkiego przez całe życie. Zbyt rozbudowany formularz może utrudniać regularne zapisy, dlatego potrzebny poziom szczegółowości warto ustalić wspólnie.

Dzienniczek ma ograniczenia. Wielkość porcji bywa oszacowana niedokładnie, niektóre dodatki łatwo pominąć, a kilka dni może nie odpowiadać zwyczajowemu sposobowi jedzenia. Sam fakt prowadzenia zapisu może również zmieniać wybory. Osoba zaczyna jeść inaczej, ponieważ wie, że będzie to odnotowane, nawet bez zamiaru przedstawiania się korzystniej.

Przykładowo zapis pokazujący długą przerwę między posiłkami i silny głód wieczorem daje temat do rozmowy o organizacji dnia. Nie dowodzi, że jedna godzina posiłku spowodowała zmianę masy. Podobnie zaznaczenie dyskomfortu po jedzeniu nie rozpoznaje samodzielnie alergii czy nietolerancji; jest informacją o następstwie zdarzeń.

Najwięcej wartości przynosi wspólne omówienie zapisu, uwzględniające pracę, budżet i dostęp do jedzenia. Niekompletny dzień można oznaczyć jako niepełny, zamiast dopisywać szczegóły z domysłu. Dzienniczek jest narzędziem rozmowy i obserwacji, którego przydatność zależy od rzetelności oraz rozsądnego dopasowania do celu.