Ektopowe odkładanie tłuszczu

Ektopowe odkładanie tłuszczu oznacza gromadzenie lipidów w komórkach tkanek, które nie są głównym miejscem ich magazynowania. Przykładem jest nadmiar tłuszczu w wątrobie. Słowo „ektopowe” odnosi się do nietypowego miejsca lub nadmiernej ilości w danym miejscu, a nie do osobnego rodzaju tłuszczu.

W prawidłowych warunkach lipidy są obecne również poza tkanką tłuszczową i uczestniczą w funkcjonowaniu komórek. Problemem może stać się zaburzona równowaga między ich dopływem, wykorzystaniem i przechowywaniem. Samo wykrycie lipidów nie oznacza więc automatycznie uszkodzenia narządu. Znaczenie zależy od ilości, lokalizacji oraz towarzyszących zmian.

To pojęcie różni się od tłuszczu trzewnego. Tkanka tłuszczowa otaczająca narząd i tłuszcz gromadzony wewnątrz jego komórek nie są tym samym. Również obwód talii nie jest bezpośrednim pomiarem zawartości tłuszczu w wątrobie czy trzustce. Poszczególne parametry opisują powiązane, lecz odrębne zjawiska.

Ektopowe zapasy są badane w związku z insulinoopornością i cukrzycą typu 2. Uwaga skupia się między innymi na tym, jak tłuszcz w wątrobie i trzustce może wiązać się z działaniem tych narządów. Nie oznacza to jednak, że jeden mechanizm wyjaśnia wszystkie przypadki choroby ani że zmiana jednego zapasu zawsze przywróci prawidłową glikemię.

W przypadku wątroby diagnostyka może obejmować wywiad, badania krwi i obrazowanie. Wykrycie stłuszczenia nie rozstrzyga samo w sobie, czy występuje zapalenie albo włóknienie, czyli bliznowacenie tkanki. Do odpowiedzi na te pytania służą odpowiednio dobrane badania, oceniane łącznie z sytuacją kliniczną.

Praktycznym przykładem jest opis tłuszczu w wątrobie w badaniu obrazowym. Taki wynik nazywa pewną cechę narządu, lecz nie stanowi gotowej oceny wszystkich jego funkcji ani przyczyny zmiany. Potrzebne jest ustalenie kontekstu i ewentualnych innych nieprawidłowości. Zwykły pomiar masy ciała nie może zastąpić tej oceny ani wykluczyć ektopowego odkładania lipidów.