Endoskopia

Endoskopia jest metodą oglądania wnętrza ciała za pomocą urządzenia z układem optycznym. W gastroenterologii najczęściej wykorzystuje się giętką rurkę z kamerą, wprowadzaną przez naturalny otwór. Obraz pozwala oceniać dostępne powierzchnie przewodu pokarmowego, a przez kanał aparatu można przeprowadzić narzędzia potrzebne do pobrania materiału.

Nazwa obejmuje różne badania. Gastroskopia pozwala obejrzeć przełyk, żołądek i początek jelita cienkiego. Kolonoskopia dotyczy przede wszystkim jelita grubego. Informacja o wykonaniu endoskopii bez określenia rodzaju nie mówi więc jeszcze, jaki obszar rzeczywiście oceniono i do jakiego miejsca dotarł aparat.

Badanie może służyć wyjaśnianiu objawów, ocenie wcześniej stwierdzonej zmiany lub określonym działaniom profilaktycznym. Wybór celu wpływa na zakres oglądania i decyzję o pobraniu wycinków. Biopsja nie jest zastrzeżona wyłącznie dla podejrzenia nowotworu, ponieważ pomaga także rozpoznawać zmiany zapalne i inne choroby błony śluzowej.

Opis endoskopowy oraz wynik histopatologiczny to dwa różne dokumenty. Pierwszy przedstawia to, co widziano podczas badania, drugi dotyczy oceny pobranej tkanki. Czasem obraz wystarcza do opisania zmiany, a czasem niezbędne są dodatkowe informacje mikroskopowe. Brak wyraźnej zmiany widocznej w kamerze nie odpowiada na każde możliwe pytanie diagnostyczne.

Na jakość badania wpływa przygotowanie i widoczność powierzchni. Instrukcje różnią się między metodami oraz pracowniami, dlatego nie istnieje jeden schemat przygotowania do każdej endoskopii. Istotne jest też odnotowanie, czy badanie objęło cały planowany obszar, czy jego zasięg został ograniczony.

Endoskopia jest badaniem inwazyjnym i wiąże się z możliwością powikłań, choć ich rodzaj zależy od procedury. Ocenia głównie dostępne wnętrze, a nie automatycznie wszystkie narządy jamy brzusznej. Z tego powodu bywa uzupełniana badaniami obrazowymi, czynnościowymi lub laboratoryjnymi, zależnie od problemu wymagającego wyjaśnienia.