Enzymy trawienne

Enzymy trawienne są białkami przyspieszającymi rozkład składników jedzenia na mniejsze cząsteczki. Organizm może następnie wchłonąć powstałe produkty i wykorzystać je między innymi jako źródło energii lub materiał do budowy tkanek. Enzym nie działa jednak na każdy składnik jednakowo, ponieważ poszczególne rodzaje uczestniczą w określonych reakcjach.

Trawienie chemiczne współpracuje z mechanicznym rozdrabnianiem i mieszaniem pokarmu. Żucie oraz ruchy żołądka zwiększają kontakt jedzenia z sokami trawiennymi, ale nie zastępują reakcji enzymatycznych. Dlatego rozdrobniony posiłek nadal wymaga dalszego przetwarzania, zanim jego składniki będą mogły przekroczyć ścianę jelita.

Enzymy powstają w kilku miejscach. Amylaza ślinowa rozpoczyna rozkład skrobi już w jamie ustnej. Trzustka dostarcza do jelita enzymy działające na węglowodany, tłuszcze i białka, a własne enzymy wytwarza także jelito cienkie. Rozkład konkretnego składnika może więc obejmować kolejne etapy wykonywane przez różne substancje.

Żółć i kwas solny również uczestniczą w procesach trawiennych, lecz nie są enzymami. Żółć pomaga w wykorzystaniu tłuszczów, natomiast kwas współtworzy środowisko żołądka. To rozróżnienie pozwala zrozumieć, że prawidłowe trawienie wymaga współpracy różnych wydzielin, odpowiedniego miejsca działania i ruchu treści przez przewód pokarmowy.

Niedostateczna ilość lub aktywność enzymów może utrudniać trawienie, ale uczucie ciężkości po jedzeniu nie potwierdza takiego problemu. W diagnostyce niewydolności trzustki bierze się pod uwagę objawy, stan odżywienia i określone badania, między innymi ocenę elastazy w kale. Oznaczenie amylazy lub lipazy we krwi ma inny cel niż bezpośrednia ocena wydzielania do jelita. Sama nazwa enzymu na wyniku nie mówi, czy posiłki są prawidłowo przyswajane.