FODMAP

FODMAP to skrót obejmujący fermentujące oligosacharydy, dwucukry, jednocukry i poliole. W praktyce odnosi się do wybranych krótkołańcuchowych węglowodanów, które mogą być słabo trawione lub wchłaniane. Łączy je podobny sposób oddziaływania w jelicie, mimo że chemicznie nie są jedną substancją.

Do grupy zalicza się między innymi fruktany, galaktooligosacharydy, laktozę, nadmiar fruktozy w stosunku do glukozy oraz niektóre poliole. Nie każdy cukier i nie każdy węglowodan jest FODMAP. To, że produkt ma słodki smak albo zawiera skrobię, nie rozstrzyga o jego przynależności do tej kategorii.

Część tych związków zwiększa ilość wody w jelicie. Gdy docierają do jelita grubego, mikroorganizmy mogą je fermentować, wytwarzając gazy. Rozciąganie ściany jelita jest szczególnie odczuwalne u części osób z zespołem jelita drażliwego. Zwykły proces fermentacji może wtedy wiązać się z bólem lub wzdęciem.

FODMAP występują w bardzo różnych produktach, również wartościowych żywieniowo: owocach, warzywach, strączkach, zbożach i nabiale. Nie są zbiorczą nazwą zanieczyszczeń ani substancji szkodliwych dla wszystkich. Wiele osób spożywa je bez problemu, a tolerancja może zależeć od rodzaju i wielkości porcji.

Zawartości nie można wiarygodnie odgadnąć wyłącznie na podstawie wyglądu produktu. Znaczenie mają receptura, przetwarzanie i ilość jedzenia. Oznaczenie bezglutenowe nie jest równoznaczne z małą zawartością FODMAP, ponieważ gluten jest białkiem, a nie jednym z tych węglowodanów.

Należy też odróżnić samą grupę substancji od diety low FODMAP. Dieta jest określonym sposobem pracy z objawami, obejmującym późniejsze rozszerzanie jadłospisu. Obecność FODMAP w produkcie nie stanowi rozpoznania nietolerancji i nie uzasadnia profilaktycznego wykluczenia go u osoby, która dobrze go toleruje.