Fruktoza

Fruktoza jest cukrem prostym, obecnym naturalnie między innymi w owocach. Występuje również w miodzie, sokach i produktach dosładzanych. Jest jednym z dwóch składników sacharozy, czyli zwykłego cukru stołowego. Nazwa „cukier owocowy” nie oznacza, że każdy produkt z fruktozą ma właściwości całego owocu.

Podczas trawienia sacharoza jest rozdzielana na glukozę i fruktozę. Organizm wykorzystuje te cukry w przemianach energetycznych, ale nie są one tą samą cząsteczką. Fruktoza przechodzi własne etapy metabolizmu, w których ważną rolę odgrywają enzymy wątroby. Samo podobieństwo słodkiego smaku nie znosi tych różnic.

Dla oceny sposobu jedzenia znaczenie ma źródło i ilość cukru. Całe owoce dostarczają również błonnika i innych składników. Sok lub napój słodzony może dostarczać znacznej ilości cukrów wolnych w innej postaci. Zawartość fruktozy nie jest zatem samodzielnym argumentem, by uznać owoce i słodzone napoje za żywieniowo równoważne.

U części osób fruktoza może nie być w pełni wchłaniana w jelicie cienkim. Docierające dalej węglowodany są rozkładane przez bakterie, co może wiązać się z gazami, wzdęciem, bólem brzucha lub biegunką. Takie objawy mają jednak wiele możliwych przyczyn. Ich wystąpienie po jednym produkcie nie wystarcza do samodzielnego rozpoznania.

Zaburzone wchłanianie należy odróżnić od dziedzicznej nietolerancji fruktozy. Ta rzadka choroba wiąże się z nieprawidłowym działaniem enzymu przemian fruktozy i może powodować poważne zaburzenia, w tym zbyt niską glikemię oraz uszkodzenie wątroby. Nie jest po prostu silniejszą wersją zwykłego wzdęcia po owocach.

W praktyce warto rozdzielić trzy pytania: ile cukrów zawiera cały sposób jedzenia, czy występują powtarzalne objawy jelitowe oraz czy istnieje podejrzenie choroby metabolicznej. Odpowiedzi wymagają różnego rodzaju oceny. Hasło o fruktozie nie uzasadnia samodzielnego wykluczania wszystkich owoców ani przeprowadzania prób spożycia przy podejrzeniu dziedzicznego zaburzenia.