Gastropareza

Gastropareza to zaburzenie, w którym opróżnianie żołądka jest opóźnione mimo braku mechanicznej przeszkody dla pokarmu. Problem dotyczy pracy żołądka i sterujących nią mechanizmów, a nie po prostu odczucia, że posiłek był ciężki. Do rozpoznania potrzebna jest ocena objawów oraz rzeczywistego tempa opróżniania.

Typowe dolegliwości obejmują szybkie uczucie sytości, pełność utrzymującą się długo po jedzeniu, nudności i wymioty. Mogą pojawiać się również ból nadbrzusza, wzdęcie i zmniejszony apetyt. Objawy te występują także w innych zaburzeniach, dlatego ich zestaw nie pozwala samodzielnie odróżnić gastroparezy od dyspepsji.

Jedną ze znanych przyczyn jest cukrzyca, która może uszkadzać nerwy i komórki uczestniczące w sterowaniu żołądkiem. Znaczenie mogą mieć również przebyte operacje oraz niektóre inne choroby. U części osób przyczyny nie udaje się ustalić; określenie „idiopatyczna” oznacza właśnie brak rozpoznanego podłoża, a nie brak rzeczywistych dolegliwości.

W diagnostyce oddziela się poszukiwanie przeszkody lub innej choroby od pomiaru opróżniania żołądka. Gastroskopia pozwala obejrzeć górny odcinek przewodu pokarmowego, ale nie zastępuje takiego pomiaru. Specjalistyczne badania śledzą przemieszczanie się oznaczonego posiłku testowego albo analizują związane z nim zmiany w wydychanym powietrzu przez kilka godzin.

Przedłużające się problemy z jedzeniem i wymioty mogą prowadzić do odwodnienia, niedożywienia i niezamierzonego chudnięcia. U osoby z cukrzycą mogą też utrudniać kontrolę stężenia glukozy. Znaczenie ma więc nie tylko nasilenie pełności, ale również ilość przyjmowanych płynów i jedzenia oraz konsekwencje dla całego organizmu.

Utrzymujące się wymioty z wyraźnym osłabieniem, omdleniem lub znacznie mniejszym oddawaniem moczu wymagają pilnej oceny. Natychmiastowej pomocy wymagają także wymioty z krwią i nagły silny ból brzucha. Takie objawy nie służą potwierdzaniu gastroparezy; wskazują, że trzeba ocenić odwodnienie, powikłania lub inną ostrą przyczynę dolegliwości.