Glikemia

Glikemia to stężenie glukozy we krwi. Glukoza jest cukrem wykorzystywanym przez organizm jako źródło energii. Wynik mówi o jej ilości w określonej objętości krwi w danym momencie, a nie o całym zapasie cukru w ciele. Sam termin nie oznacza choroby ani podwyższonej wartości.

Stężenie zmienia się wraz z dopływem glukozy, jej wykorzystaniem i uwalnianiem z zasobów organizmu. W regulacji uczestniczą hormony, w tym insulina. Po posiłku sytuacja metaboliczna jest inna niż po nocnej przerwie w jedzeniu. Dlatego wynik zawsze wymaga informacji o czasie oraz okolicznościach pomiaru.

Glikemię można oceniać w laboratorium na podstawie próbki krwi lub za pomocą glukometru. Oznaczenie na czczo, pomiar przygodny i test po podaniu określonej ilości glukozy służą różnym celom. Kryterium przeznaczone dla jednego rodzaju badania nie powinno być bez sprawdzenia stosowane do innego. Nie każdy domowy odczyt ma znaczenie diagnostyczne takie jak badanie laboratoryjne.

Czujnik ciągłego monitorowania glukozy ocenia ją w płynie między komórkami i na tej podstawie pomaga śledzić glikemię. Nie pobiera stale krwi z żyły. Pokazuje kierunek oraz przebieg zmian, ale jego wskazania mają własne ograniczenia dokładności. W określonych sytuacjach potrzebne jest porównanie z pomiarem wykonanym glukometrem.

Hemoglobina glikowana, czyli HbA1c, dostarcza innej informacji: odzwierciedla przeciętną ekspozycję na glukozę w dłuższym okresie. Nie jest odczytem glikemii w chwili pobrania. Dwa podobne wyniki HbA1c nie oznaczają więc automatycznie identycznego przebiegu pojedynczych pomiarów w ciągu dnia.

W praktyce pomocne jest zachowanie wyniku z jednostką, porą i opisem warunków, zamiast przekazywania samej liczby. Podwyższoną glikemię nazywa się hiperglikemią, a zbyt niską hipoglikemią. Rozpoznanie konkretnego zaburzenia zależy jednak od rodzaju badania, objawów i ewentualnego potwierdzenia. Pojedynczy odczyt nie wyjaśnia samodzielnie przyczyny nieprawidłowości ani nie opisuje całego przebiegu zdrowia.