Grelina

Grelina jest hormonem wytwarzanym przede wszystkim w żołądku. Uczestniczy w regulacji jedzenia i może nasilać chęć rozpoczęcia posiłku. Z tego powodu bywa nazywana hormonem głodu, ale ta nazwa opisuje tylko część jej działania. Nie jest jedyną substancją decydującą o tym, kiedy i ile jemy.

Z krwią dociera do różnych tkanek, w tym do mózgu. Oddziałuje między innymi na podwzgórze, ważne dla regulacji apetytu, oraz obszary związane z nagrodą. Pobudza także wydzielanie hormonu wzrostu. Nie należy więc ograniczać jej roli do prostego komunikatu, że żołądek jest pusty.

Stężenie greliny zwykle wzrasta przed posiłkami i podczas przerwy w jedzeniu, a po jedzeniu się obniża. Na przebieg zmian wpływa także zwyczajowy rytm posiłków. Pojedynczy wynik pobrany o przypadkowej godzinie nie opisuje całego cyklu. Dla badań znaczenie mają warunki pobrania i odniesienie do posiłku.

Związek z masą ciała nie jest prostą zależnością „więcej tłuszczu, więcej greliny”. W częstych postaciach otyłości jej stężenie bywa niższe, natomiast po redukcji masy może rosnąć. Takie obserwacje pomagają zrozumieć biologiczne trudności utrzymania zmian, ale nie wskazują jednej przyczyny otyłości u konkretnej osoby.

Zmiana stężenia hormonu nie musi odpowiadać zmianie subiektywnego głodu w tej samej skali. W badaniach trzeba osobno oceniać wyniki krwi, zgłaszane odczucia i zachowania związane z jedzeniem. Na przykład większa chęć jedzenia po zmniejszeniu masy nie pozwala samodzielnie rozpoznać nadmiaru greliny. Termin opisuje jeden element regulacji, a nie laboratoryjny odpowiednik samokontroli lub kompletne wyjaśnienie apetytu.