Insulinooporność

Insulinooporność oznacza, że komórki organizmu słabiej reagują na insulinę, hormon wytwarzany przez trzustkę. Dotyczy to między innymi mięśni, wątroby i tkanki tłuszczowej. Insulina pomaga regulować stężenie glukozy we krwi i umożliwia jej wykorzystanie przez komórki jako źródła energii.

Początkowo trzustka może zwiększać wydzielanie hormonu, aby wyrównać słabszą odpowiedź tkanek. Dzięki temu glikemia, czyli stężenie glukozy, przez pewien czas pozostaje prawidłowa. Gdy taki mechanizm przestaje wystarczać, glukoza może wzrastać. Wyjaśnia to, dlaczego insulinooporność i podwyższona glikemia nie są dokładnie tym samym.

Insulinooporność sprzyja rozwojowi stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2, lecz nie jest ich synonimem. Te rozpoznania odnoszą się do określonych zaburzeń stężenia glukozy. Nie można zamiennie używać wszystkich trzech nazw ani uznawać, że samo podejrzenie osłabionej odpowiedzi na hormon potwierdza cukrzycę.

Problem zwykle nie daje charakterystycznych objawów. Zmęczenie, senność czy trudności ze zmianą masy ciała nie wystarczają do jego rozpoznania. W ocenie znaczenie mają czynniki ryzyka, takie jak rodzinne występowanie cukrzycy, nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha, mała aktywność i przebyta cukrzyca ciążowa.

Badania bezpośrednio oceniające wrażliwość tkanek na insulinę służą przede wszystkim nauce. W zwykłej praktyce lekarz analizuje wywiad oraz badania gospodarki węglowodanowej. Oznaczenie insuliny we krwi pokazuje ilość hormonu w próbce, a nie bezpośrednio sprawność jego działania we wszystkich tkankach. Nie jest też podstawowym badaniem rozpoznającym cukrzycę.

Interpretacja stężenia insuliny zależy od glikemii i okoliczności pobrania, ponieważ po jedzeniu oba parametry fizjologicznie się zmieniają. Wysokiego wyniku nie należy traktować jako samodzielnego opisu całego stanu zdrowia. Ważniejsze jest ustalenie, na jakie pytanie miało odpowiedzieć badanie i czy wykryto również zaburzenia glukozy.