Lipaza

Lipaza jest enzymem uczestniczącym w trawieniu tłuszczów. Największa część związana z tym procesem pochodzi z trzustki, choć lipazy powstają również w innych miejscach. Enzym pomaga rozkładać tłuszcze na mniejsze składniki, które mogą być dalej przetwarzane i wchłaniane w przewodzie pokarmowym.

Wydzielina trzustki trafia przewodami do jelita cienkiego. Tam enzym działa wśród innych składników soków trawiennych. Oznaczenie lipazy we krwi dotyczy innej sytuacji: mierzy obecność enzymu w krążeniu, a nie bezpośrednio ilość dostarczoną do jelita ani stopień strawienia konkretnego posiłku.

Niewielka aktywność lipazy we krwi jest prawidłowa. Jej znaczny wzrost może towarzyszyć uszkodzeniu trzustki i jest przydatny w diagnostyce ostrego zapalenia tego narządu. Wynik interpretuje się razem z objawami i innymi danymi. Jedna liczba bez informacji o przebiegu bólu nie stanowi kompletnego rozpoznania.

Podwyższona lipaza może występować również w innych stanach, między innymi przy chorobach nerek lub niektórych problemach jelitowych i żółciowych. Zakres referencyjny oraz sposób oznaczenia zależą od laboratorium. Dlatego wynik przekraczający normę nie pozwala automatycznie określić jednej przyczyny ani rozległości uszkodzenia.

Lipaza i amylaza pełnią różne funkcje, choć obie pojawiają się w diagnostyce trzustki. Amylaza uczestniczy w rozkładzie skrobi. Natomiast ocena, czy trzustka dostarcza wystarczająco dużo enzymów do trawienia, może wymagać jeszcze innych badań, na przykład oznaczenia elastazy w kale oraz oceny stanu odżywienia.

Silny ból nadbrzusza z uporczywymi wymiotami lub wyraźnym pogorszeniem samopoczucia wymaga pilnej oceny medycznej. Nie należy sprowadzać takiej sytuacji do oczekiwania na jeden parametr laboratoryjny. W praktyce znaczenie lipazy wynika z połączenia wyniku z objawami i pytaniem diagnostycznym, dla którego badanie wykonano.