Lipidogram

Lipidogram to zestaw badań krwi opisujących gospodarkę tłuszczową. Zwykle obejmuje cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cholesterol HDL i triglicerydy. Każda z tych wartości wnosi inną informację, dlatego sam cholesterol całkowity nie zastępuje oceny całego zestawu ani ryzyka chorób układu krążenia.

Cholesterol jest potrzebny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, między innymi do wytwarzania części hormonów. We krwi jest transportowany w cząsteczkach nazywanych lipoproteinami. Skróty LDL i HDL określają różne rodzaje tych cząsteczek, a wynik badania opisuje ilość przenoszonego w nich cholesterolu.

Nadmiar cholesterolu LDL sprzyja odkładaniu złogów w tętnicach i rozwojowi miażdżycy. HDL uczestniczy natomiast w odprowadzaniu cholesterolu do wątroby. Potoczne nazwy „zły” i „dobry” są uproszczeniem: korzystna wartość HDL nie usuwa znaczenia podwyższonego LDL ani pozostałych czynników ryzyka.

Triglicerydy są odrębną grupą tłuszczów i służą między innymi magazynowaniu energii. Ich podwyższone stężenie może współwystępować z nieprawidłowościami pozostałych frakcji. Nie są inną nazwą cholesterolu. Ocenianie każdej liczby osobno może przeoczyć znaczenie układu wyników jako całości.

Badanie wykonuje się zwykle z próbki krwi żylnej. Potrzeba pozostawania na czczo zależy od zlecenia i okoliczności, dlatego nie należy zakładać jednego sposobu przygotowania dla wszystkich. Wartość LDL bywa mierzona bezpośrednio albo obliczana z innych parametrów; informacja o metodzie może być częścią opisu wyniku.

Znaczenie lipidogramu zależy także od wieku, ciśnienia, cukrzycy, palenia i rodzinnego występowania chorób serca. Zakres podany przez laboratorium nie określa automatycznie celu dla każdej osoby. Badanie służy ocenie ryzyka i śledzeniu zmian, nie potwierdza natomiast samodzielnie, że w konkretnej tętnicy znajduje się zwężenie.