Narkolepsja

Narkolepsja jest przewlekłym zaburzeniem neurologicznym dotyczącym regulacji snu i czuwania. Charakterystyczna jest nasilona senność w dzień, czasem z trudnymi do opanowania epizodami zasypiania. Nie wynika z braku motywacji. Może utrudniać naukę, pracę i bezpieczne wykonywanie codziennych czynności także młodym osobom.

U części chorych występuje katapleksja, czyli nagłe osłabienie napięcia mięśni, często wyzwalane silną emocją. Może dotyczyć niewielkiej grupy mięśni albo większej części ciała. Świadomość pozostaje zachowana. Nie każdy typ narkolepsji przebiega z katapleksją, dlatego jej brak nie rozstrzyga całej oceny.

Mimo senności w dzień nocny sen może być przerywany. Mogą też pojawiać się zjawiska na granicy snu i czuwania, na przykład przejściowa niemożność poruszenia się przy zasypianiu lub budzeniu. Żaden pojedynczy taki epizod nie wystarcza jednak do samodzielnego rozpoznania narkolepsji.

Diagnostyka obejmuje dokładny wywiad i badania dobrane przez specjalistę. Często wykorzystuje się nocną polisomnografię oraz następnego dnia test wielokrotnej latencji snu. Trzeba uwzględnić również inne przyczyny nadmiernej senności, w tym niedostateczny sen i zaburzenia oddychania podczas nocy.

Postępowanie ma pomagać kontrolować objawy i bezpiecznie funkcjonować. Ważne bywają dostosowanie rozkładu dnia oraz wsparcie w szkole lub pracy. Jeśli zasypianie pojawia się w sytuacjach wymagających czujności, należy omówić to z lekarzem. Nie warto czekać, aż problem zostanie błędnie nazwany lenistwem lub zwykłym przemęczeniem.