Niedożywienie

Niedożywienie to stan, w którym organizm nie otrzymuje lub nie wykorzystuje dostatecznej ilości energii albo potrzebnych składników odżywczych. Może wpływać na siłę mięśni, odporność, gojenie i codzienne funkcjonowanie. Nie sprowadza się do szczupłego wyglądu i może występować także u osoby z nadwagą lub chorującej na otyłość.

Przyczyną bywa ograniczone jedzenie, ale również trudność z połykaniem, zaburzone wchłanianie lub zwiększone potrzeby związane z chorobą i regeneracją. Czasem kilka czynników nakłada się na siebie. Osoba odczuwająca ból lub nudności może jeść mniej właśnie wtedy, gdy jej organizm potrzebuje szczególnego wsparcia.

Ważnym sygnałem jest niezamierzony spadek masy ciała. Uwagę mogą zwrócić luźniejsze ubrania, słabszy apetyt, narastające osłabienie i mniejsza sprawność. Takie objawy nie są jednak swoiste. Samo zmęczenie ani pojedynczy pomiar masy nie pozwalają rozpoznać niedożywienia lub ustalić jego przyczyny.

Ocena obejmuje przebieg zmian masy, rzeczywiste spożycie, stan zdrowia oraz trudności w jedzeniu. Duże znaczenie ma też możliwość zrobienia zakupów i przygotowania posiłku. Niedożywienie może wiązać się z samotnością, ograniczoną mobilnością lub brakiem środków, dlatego nie należy traktować go jako dowodu zaniedbania czy niewłaściwych wyborów.

Przykładowo utrata apetytu i siły po dłuższej chorobie wymaga uwagi nawet wtedy, gdy masa ciała nadal mieści się w wysokim zakresie. Zapas tkanki tłuszczowej nie gwarantuje wystarczającej podaży białka, witamin i składników mineralnych ani zachowania sprawności.

Rozpoznanie problemu ma prowadzić do ustalenia jego przyczyn i dopasowania pomocy. Nie każdej osobie wystarczy ogólna rada, aby jadła więcej. Trudności z połykaniem, utrzymująca się niezamierzona utrata masy lub pogorszenie funkcjonowania są powodem do oceny przez zespół opieki zdrowotnej.