Nieswoiste choroby zapalne jelit

Nieswoiste choroby zapalne jelit to grupa przewlekłych chorób, w których istotną rolę odgrywa nieprawidłowa odpowiedź odpornościowa i zapalenie przewodu pokarmowego. Najważniejsze należące do niej rozpoznania to choroba Leśniowskiego i Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Często używa się skrótu IBD pochodzącego z języka angielskiego.

Te dwie choroby różnią się lokalizacją i charakterem zmian. Wrzodziejące zapalenie dotyczy jelita grubego, a choroba Leśniowskiego i Crohna może obejmować różne odcinki przewodu pokarmowego. Sama nazwa grupy nie mówi więc, gdzie znajdują się zmiany ani jak rozległy jest proces u konkretnej osoby.

Możliwe objawy to przedłużająca się biegunka, ból brzucha, krew w kale, zmęczenie i niezamierzony spadek masy ciała. Przebieg może obejmować zaostrzenia oraz okresy wyciszenia. Nie każdy ma wszystkie wymienione dolegliwości, a ich podobieństwo do objawów innych chorób sprawia, że potrzebna jest diagnostyka, nie dopasowanie się do listy.

IBD nie należy mylić z IBS, czyli zespołem jelita nadwrażliwego. Podobne skróty opisują odmienne grupy problemów. W IBS istotne są zaburzenia interakcji jelit i mózgu, a rozpoznanie nie oznacza typowego zapalenia i uszkodzenia tkanek charakterystycznego dla IBD. Nasilony dyskomfort nie pozwala samodzielnie odróżnić tych sytuacji.

W ocenie podejrzenia IBD łączy się wywiad, badania krwi i kału, endoskopię z wycinkami oraz odpowiednie obrazowanie. Wynik zapalnego markera jest wskazówką, nie pełnym rozpoznaniem. Krew w stolcu, utrzymująca się biegunka lub chudnięcie wymagają wyjaśnienia także wtedy, gdy dolegliwości wcześniej nazwano „wrażliwymi jelitami”. Nowych objawów nie powinno przesłaniać potoczne określenie problemu.