POJĘCIA STAJĄ SIĘ JAŚNIEJSZE
Nietolerancja laktozy
Nietolerancja laktozy oznacza dolegliwości trawienne występujące po spożyciu laktozy, czyli cukru obecnego w mleku i części produktów mlecznych. Może objawiać się wzdęciem, gazami, bólem brzucha lub biegunką. Samo stwierdzenie, że organizm gorzej trawi laktozę, nie wystarcza do rozpoznania nietolerancji, jeśli nie pojawiają się objawy.
Do rozkładania laktozy potrzebna jest laktaza, enzym wytwarzany w jelicie cienkim. Gdy jego aktywność jest niewystarczająca, część cukru przechodzi do jelita grubego. Tam bakterie go rozkładają, a powstające gazy i zwiększona ilość płynu mogą wywołać dolegliwości. U różnych osób ten proces jest odczuwany z różnym nasileniem.
Tolerowana ilość laktozy nie jest jednakowa. Wiele osób może spożyć pewną jej ilość bez objawów, dlatego rozpoznanie nie oznacza automatycznie całkowitej nietolerancji każdej porcji nabiału. Nasilenie dolegliwości zależy między innymi od ilości spożytego cukru. Sama nazwa produktu bez informacji o porcji nie opisuje całej sytuacji.
Nietolerancja laktozy różni się od alergii na mleko, w której układ odpornościowy reaguje na białka. Są to odmienne mechanizmy i nie można traktować ich wymiennie. Ciężka reakcja alergiczna może zagrażać życiu, podczas gdy typowy obraz nietolerancji dotyczy problemów trawiennych. Samo hasło „mleko mi szkodzi” nie rozstrzyga, o jaki problem chodzi.
Ocena może obejmować wywiad, analizę jedzenia i wodorowy test oddechowy. Podczas badania obserwuje się zarówno stężenie gazu po podaniu laktozy, jak i wystąpienie dolegliwości. Wynik wskazujący gorsze trawienie cukru nie powinien być interpretowany w oderwaniu od objawów. Podobne dolegliwości mogą wynikać między innymi z celiakii lub zespołu jelita drażliwego.
Zmniejszona aktywność laktazy może też pojawić się wtórnie do uszkodzenia jelita cienkiego. Z kolei niepotrzebne wykluczenie całej grupy produktów może utrudniać dostarczenie wapnia. Znaczenie ma więc ustalenie przyczyny objawów i potrzeb żywieniowych, a nie samo rozszerzanie listy zakazanych potraw na podstawie jednej nieprzyjemnej reakcji po posiłku.