Odbyt

Odbyt jest końcowym otworem przewodu pokarmowego, przez który stolec opuszcza organizm. Poprzedza go kanał odbytu, połączony z odbytnicą. Te nazwy są blisko związane, ale nie oznaczają tego samego miejsca. Rozróżnienie pomaga zrozumieć opis badania i dokładniej wskazać, gdzie występuje dolegliwość.

W okolicy odbytu znajdują się zwieracze, czyli mięśnie uczestniczące w utrzymywaniu stolca i jego oddawaniu. Ich działanie jest częścią większego mechanizmu obejmującego również czucie, nerwy oraz dno miednicy. Kontrola wypróżnienia nie zależy zatem wyłącznie od silnego zaciskania pojedynczego mięśnia ani od samej konsystencji stolca.

Ból, pieczenie, świąd i krwawienie z tej okolicy mogą mieć różne przyczyny. Wśród ocenianych problemów są szczeliny, hemoroidy i inne zmiany kanału odbytu. Samo miejsce objawu nie pozwala ustalić rozpoznania. Zwłaszcza krwi nie powinno się automatycznie przypisywać hemoroidom tylko dlatego, że występowały już wcześniej.

Badanie może obejmować obejrzenie okolicy, ocenę palcem przez odbyt lub anoskopię, czyli wprowadzenie krótkiego przyrządu pozwalającego zobaczyć kanał odbytu. Każdy z tych etapów ma inny zakres. Anoskopia nie pokazuje całego jelita grubego, dlatego jej prawidłowy wynik nie zastępuje innych badań, jeśli wskazuje na nie charakter dolegliwości.

W opisie problemu przydatne jest określenie, czy ból pojawia się podczas oddawania stolca, czy między wypróżnieniami, oraz czy występuje wyciek lub utrata kontroli. Nasilone krwawienie, ciemnoczerwony lub czarny stolec i wyraźne osłabienie wymagają pilnej oceny. Słowo „odbyt” na skierowaniu wskazuje obszar ciała, nie sugeruje samo w sobie konkretnej choroby ani jej ciężkości.