Odbytnica

Odbytnica jest końcowym odcinkiem jelita grubego, położonym przed kanałem odbytu. Gromadzi stolec przed wypróżnieniem i uczestniczy w sygnalizowaniu potrzeby jego oddania. Nie jest synonimem odbytu, który stanowi wyjście przewodu pokarmowego na zewnątrz. Różnica ma znaczenie przy czytaniu dokumentacji medycznej.

Wypełnianie odbytnicy wywołuje sygnały czuciowe związane z parciem. Sprawne wypróżnienie wymaga współpracy tego czucia z działaniem zwieraczy i mięśni dna miednicy. Trudność z oddaniem stolca może więc dotyczyć zarówno odczuwania wypełnienia, jak i samego mechanizmu opróżniania. Z wyglądu stolca nie da się ocenić wszystkich tych funkcji.

Uczucie niepełnego wypróżnienia, nagła potrzeba oddania stolca lub niezamierzony wyciek są informacjami przydatnymi w ocenie tego obszaru. Nie wskazują jednak jednej choroby. Na przykład parcie może towarzyszyć zarówno zaburzeniom czynności, jak i zapaleniu. Opis objawu powinien zachować tę niepewność, zamiast od razu nazywać jego przyczynę.

Badania dobiera się do konkretnego pytania. Ocena palcem przez odbyt dostarcza informacji o końcowym odcinku przewodu pokarmowego, a pomiary czynnościowe mogą oceniać ciśnienia i czucie. W badaniu z balonem sprawdza się określone reakcje na wypełnienie lub zdolność opróżniania. Nie jest to ten sam cel co oglądanie powierzchni jelita kamerą.

Dokładna lokalizacja zmiany w opisie ma praktyczną wartość: określenie „w odbytnicy” zawęża obszar w porównaniu z ogólnym „w jelicie”. Nadal nie mówi jednak, jaki charakter ma zmiana. To ustala się na podstawie całego badania, a czasem również wycinków. Osobno ocenia się funkcję przechowywania i wydalania stolca, która może być zaburzona bez widocznej zmiany powierzchni.