Refluks żołądkowo-przełykowy

Refluks żołądkowo-przełykowy to cofanie się zawartości żołądka do przełyku, czyli przewodu prowadzącego z gardła do żołądka. Sporadyczne epizody mogą występować także bez choroby i bez odczuwanych objawów. Sam termin opisuje kierunek przemieszczania się treści, a nie od razu przewlekłe uszkodzenie przełyku.

Przed cofaniem treści chronią między innymi dolny zwieracz przełyku i przepona. Gdy ta bariera działa niewystarczająco, zawartość żołądka może przemieszczać się w górę. Znaczenie mogą mieć różne czynniki, w tym ciąża, otyłość lub przepuklina rozworu przełykowego. Nie wskazuje to jednej przyczyny wspólnej dla wszystkich osób z dolegliwościami.

Choroba refluksowa oznacza sytuację, w której cofanie treści wywołuje powtarzające się, dokuczliwe objawy albo prowadzi do powikłań. Częstymi dolegliwościami są zgaga i powrót treści do gardła lub ust. Zgaga to pieczenie za mostkiem, natomiast zarzucaniu treści może towarzyszyć kwaśny smak. Nie każda osoba z chorobą ma oba objawy.

U części osób długotrwały refluks powoduje zapalenie błony śluzowej przełyku, a czasem jego zwężenie lub inne zmiany. Może też współwystępować z dolegliwościami gardła, takimi jak chrypka. Sam przewlekły kaszel czy chrypka nie wystarczają jednak, by przypisać ich przyczynę refluksowi; konieczne jest uwzględnienie innych wyjaśnień.

Ocena rozpoczyna się od przebiegu dolegliwości i wywiadu. W wybranych sytuacjach wykorzystuje się gastroskopię do oglądania śluzówki i poszukiwania powikłań, a także pomiar refluksu w przełyku. Badania odpowiadają na różne pytania: wygląd śluzówki i występowanie epizodów cofania treści nie są tym samym pomiarem.

Trudności lub ból przy połykaniu, utrzymujące się wymioty i niezamierzona utrata masy ciała wymagają oceny medycznej. Wymioty z krwią lub smolisty stolec są sygnałami wymagającymi pilnej pomocy. Nowego, utrzymującego się bólu w klatce piersiowej, zwłaszcza z dusznością lub zimnym potem, nie można bezpiecznie uznać za kolejny epizod refluksu.