Śródmiąższowe komórki Cajala

Śródmiąższowe komórki Cajala są wyspecjalizowanymi komórkami ściany przewodu pokarmowego. Często określa się je skrótem ICC. Uczestniczą w organizacji aktywności elektrycznej oraz współpracy nerwów z mięśniami. Dzięki temu pomagają koordynować ruchy potrzebne do przesuwania i mieszania treści pokarmowej.

Niektóre ich populacje działają jak biologiczny rozrusznik. Wytwarzają rytmiczną aktywność określaną jako fale wolne, która wpływa na pobudliwość mięśni gładkich. Nie oznacza to, że każda fala automatycznie powoduje identyczny skurcz. Na ostateczny ruch wpływają także inne sygnały i warunki.

Komórki te nie są ani zwykłymi komórkami mięśniowymi, ani neuronami. Współpracują z nimi w złożonej sieci. Porównanie do rozrusznika pomaga wyobrazić sobie ich rolę, lecz nie oznacza pojedynczego punktu sterującego całym trawieniem. Organizacja ruchu różni się w poszczególnych odcinkach przewodu.

Zmiany dotyczące ICC są badane w zaburzeniach motoryki, między innymi przy nieprawidłowym opróżnianiu żołądka. Sam związek biologiczny nie wystarcza jednak do wyjaśnienia wszystkich objawów danej osoby. Nudności, pełność czy zaparcie nie pozwalają samodzielnie rozpoznać uszkodzenia tych komórek.

W praktyce jest to pojęcie objaśniające fizjologię i specjalistyczne opisy badań. Nie oznacza zalecenia poszukiwania komórek Cajala w rutynowym badaniu krwi lub stolca. Przy dolegliwościach potrzebna jest ocena całego problemu. Nazwa jednego typu komórek nie zastępuje rozpoznania ani indywidualnego planu postępowania.