Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną (MASLD)

Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną, określana skrótem MASLD, oznacza gromadzenie nadmiaru tłuszczu w wątrobie wraz z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka sercowo-metabolicznego. Może nim być na przykład cukrzyca typu 2 lub otyłość. Rozpoznanie wymaga również oceny innych możliwych przyczyn stłuszczenia.

W starszej dokumentacji często występuje nazwa niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby i skrót NAFLD. Nowe nazewnictwo mocniej podkreśla związek ze zdrowiem metabolicznym. Kryteria nie są jednak wyłącznie zmianą słów, dlatego dawny zapis interpretuje się z uwzględnieniem obecnych danych o pacjencie.

Znaczenie ma wywiad dotyczący alkoholu, ponieważ jego spożycie może wpływać na klasyfikację choroby. Samo stwierdzenie otyłości nie dowodzi, że każda nieprawidłowość wątroby wynika z MASLD. Badania i rozmowa służą także poszukiwaniu innych przyczyn, które mogą występować niezależnie lub jednocześnie.

Choroba często nie daje objawów i zostaje wykryta przypadkowo podczas badań. Zmęczenie lub dyskomfort pod prawym łukiem żebrowym, jeśli występują, nie określają stopnia uszkodzenia wątroby. Dobre samopoczucie również nie pozwala ocenić, ile tłuszczu zgromadziło się w narządzie ani czy rozwija się włóknienie.

Stłuszczeniu może towarzyszyć zapalenie i uszkadzanie komórek, nazywane MASH. Włóknienie oznacza powstawanie bliznowatej tkanki, a jego zaawansowaną postacią jest marskość. Nie każda osoba ze stłuszczeniem przechodzi wszystkie te etapy. Istotnym pytaniem diagnostycznym jest ryzyko zaawansowanego włóknienia, a nie tylko obecność tłuszczu.

Zwykłe badanie obrazowe może wykazać stłuszczenie, ale nie rozstrzyga samodzielnie o zapaleniu i stopniu włóknienia. Do dalszej oceny służą odpowiednio dobrane wskaźniki z badań krwi oraz elastografia, czyli pomiar sztywności wątroby. Poszczególne wyniki wymagają łącznej interpretacji; opis USG nie jest pełną oceną zaawansowania choroby.