Tłuszcze nienasycone

Tłuszcze nienasycone to grupa tłuszczów obejmująca kwasy tłuszczowe jednonienasycone i wielonienasycone. Występują między innymi w olejach roślinnych, orzechach, awokado i rybach. Nazwa dotyczy ich budowy chemicznej; w praktyce żywieniowej pomaga porównać jakość tłuszczu pochodzącego z różnych produktów.

Źródłami kwasów jednonienasyconych są na przykład oliwa i olej rzepakowy. Do wielonienasyconych należą rodziny omega-3 i omega-6. Niektórych kwasów tłuszczowych organizm nie potrafi wytworzyć, więc muszą pochodzić z jedzenia. Różne produkty zawierają odmienne proporcje tych składników, dlatego nie są pod tym względem identyczne.

Tłuszcz dostarcza niezbędnych kwasów tłuszczowych i ułatwia wchłanianie części witamin, a w diecie znaczenie ma zarówno jego ilość, jak i rodzaj. Korzystne jest zastępowanie części tłuszczów nasyconych i trans tłuszczami nienasyconymi. Jest to zamiana w składzie jadłospisu, a nie zalecenie nieograniczonego dodawania oleju do wszystkich posiłków.

Takie zastępowanie może pomagać obniżać stężenie cholesterolu LDL i ograniczać ryzyko sercowo-naczyniowe. Nie oznacza jednak, że pojedynczy produkt samodzielnie zapewnia ochronę serca. Efekt zależy także od tego, co zastępuje, oraz od całego sposobu żywienia i pozostałych czynników zdrowotnych.

Roślinne pochodzenie nie zawsze oznacza przewagę tłuszczów nienasyconych. Olej kokosowy i palmowy zawierają dużo tłuszczów nasyconych. Z kolei ryby mogą być istotnym źródłem kwasów nienasyconych, mimo że są produktem zwierzęcym. Proste hasło „roślinne” nie zastępuje więc informacji o składzie.

Wartość energetyczna pozostaje ważna również przy tłuszczach korzystnych pod względem składu. Na etykiecie pomocne są zarówno tłuszcz ogółem, jak i kwasy nasycone oraz wielkość porcji. Nie trzeba wybierać między całkowitą rezygnacją z tłuszczu a dowolną jego ilością: obie cechy, jakość i ilość, opisują różne aspekty posiłku.