Wrzód trawienny

Wrzód trawienny to ubytek w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy, czyli początkowego odcinka jelita cienkiego. Jest zmianą w tkance, a nie określeniem każdego bólu żołądka. Rozpoznanie dotyczy miejsca uszkodzenia, jego przyczyny i ewentualnych powikłań, które nie zawsze odpowiadają nasileniu odczuwanego dyskomfortu.

Jedną z najczęstszych przyczyn jest zakażenie Helicobacter pylori. Znaczenie może mieć także uszkodzenie śluzówki związane ze stosowanym leczeniem, dlatego wywiad obejmuje również ten obszar. Wskazanie samej infekcji jako możliwej przyczyny nie oznacza, że każda zakażona osoba ma wrzód lub że wszystkie wrzody mają takie samo podłoże.

Wrzód może powodować ból albo pieczenie w nadbrzuszu, nudności, odbijanie i pełność po posiłku. U części osób ból nasila się na czczo lub nocą, u innych po jedzeniu. Ten zmienny przebieg ogranicza wartość rozpoznawania choroby wyłącznie po porze występowania dolegliwości.

Niektóre wrzody przez pewien czas nie wywołują wyraźnych objawów. Dolegliwości mogą pojawić się dopiero przy powikłaniu. Do możliwych następstw należą krwawienie, przedziurawienie ściany przewodu pokarmowego lub utrudnienie przechodzenia pokarmu z żołądka do jelita. Brak silnego bólu nie jest więc pewnym dowodem braku zmiany.

Gastroskopia umożliwia obejrzenie śluzówki i, w razie potrzeby, pobranie wycinków. Osobne badania mogą służyć wykrywaniu zakażenia Helicobacter pylori. Wynik wskazujący obecność bakterii nie odpowiada jednak samodzielnie na pytanie, czy powstał wrzód. Lekarz zestawia objawy, wywiad i badania dotyczące uszkodzenia oraz jego przyczyny.

Wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy, czarny smolisty stolec, omdlenie oraz nagły silny i nieustępujący ból brzucha wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Są to objawy możliwych powikłań, a nie zwykłe nasilenie niestrawności. Ich wystąpienie zmienia pilność oceny niezależnie od tego, czy choroba wrzodowa była wcześniej rozpoznana.