Zespół Cushinga

Zespół Cushinga oznacza skutki długotrwałej nadmiernej ekspozycji organizmu na kortyzol lub leki o podobnym działaniu. Nie jest nazwą zwykłego przemęczenia ani każdego wzrostu masy ciała w stresującym okresie. Wymaga ustalenia przyczyny i odpowiednio zaplanowanej diagnostyki.

Może być związany z przyjmowaniem glikokortykosteroidów albo nadmierną produkcją kortyzolu przez organizm. Choroba Cushinga to szczególna postać związana z przysadką wydzielającą nadmiar ACTH. Nazwy „choroba” i „zespół” nie oznaczają więc dokładnie tego samego zakresu przyczyn.

W obrazie klinicznym mogą występować między innymi łatwe siniaczenie, szerokie purpurowe rozstępy i osłabienie mięśni. Zmieniać może się również rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. Nie każda osoba ma wszystkie objawy, a wygląd brzucha lub twarzy nie pozwala samodzielnie postawić rozpoznania.

Ocena zaczyna się od wywiadu, także dotyczącego leków. Lekarz dobiera odpowiednie testy hormonalne, ponieważ pojedyncze przypadkowe oznaczenie kortyzolu nie rozstrzyga problemu. Nie ma potrzeby samodzielnie zamawiać całego zestawu badań bez ustalenia, na jakie pytania mają odpowiedzieć.

Glikokortykosteroidów nie należy gwałtownie odstawiać na własną rękę. Sposób dalszego postępowania zależy od źródła nadmiaru i stanu zdrowia. Przy konsultacji warto przedstawić pełną listę preparatów oraz historię objawów. Celem jest bezpieczne leczenie przyczyny, a nie korzystanie z kuracji reklamowanych jako ogólne obniżanie „hormonu stresu”.