Zespół jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego, określany skrótem IBS, obejmuje nawracający ból brzucha i zmianę wypróżnień. Może występować biegunka, zaparcie albo ich mieszany wzorzec. Samo wzdęcie bez oceny innych objawów nie jest wystarczającym opisem tego zaburzenia, podobnie jak pojedynczy epizod luźnego stolca.

IBS zalicza się do zaburzeń interakcji jelita i mózgu. Znaczenie mają między innymi sposób odbierania bodźców z jelita i praca jego mięśni. Dolegliwości są rzeczywiste, mimo że nie stwierdza się widocznego uszkodzenia przewodu pokarmowego wyjaśniającego ich występowanie. Określenie „czynnościowe” opisuje mechanizm, a nie wyobrażony charakter bólu.

Postać zaburzenia zależy od charakteru nieprawidłowych wypróżnień. U jednej osoby dominują twarde stolce, u innej luźne, a u kolejnej oba rodzaje. Mogą występować również dni z prawidłowym wypróżnieniem. Dlatego opis wyglądu stolca i zmian w czasie jest bardziej użyteczny niż samo stwierdzenie, że jelita pracują nieregularnie.

Przy rozpoznawaniu lekarz szuka określonego wzorca objawów, w tym związku bólu z wypróżnieniem oraz zmian częstości lub wyglądu stolca. Ból może po wypróżnieniu słabnąć, ale także się nasilać. Znaczenie mają czas trwania dolegliwości, wywiad rodzinny i inne objawy, a nie pojedynczy charakterystyczny dzień.

Badania są dobierane tak, by sprawdzić uzasadnione podejrzenia innych problemów zdrowotnych. Nie istnieje jedno rutynowe badanie krwi potwierdzające IBS; prawidłowy wynik również nie zastępuje rozmowy i oceny objawów. IBS nie jest tym samym co nieswoiste choroby zapalne jelit, w których występuje proces zapalny uszkadzający przewód pokarmowy.

Krwawienia z odbytu, smolistych stolców, niedokrwistości i niezamierzonego chudnięcia nie należy automatycznie przypisywać IBS. Wymagają wyjaśnienia, również u osoby, która ma już takie rozpoznanie. Nowy objaw może zmienić kierunek diagnostyki; wcześniejsza nazwa zaburzenia nie stanowi wyjaśnienia wszystkich przyszłych problemów jelitowych.