Zespół policystycznych jajników (PCOS)

Zespół policystycznych jajników, znany jako PCOS, dotyczy funkcji hormonalnych i rozrodczych oraz zdrowia metabolicznego. Nie ogranicza się do obrazu jajników w USG. Może wiązać się z nieregularnymi miesiączkami, objawami nadmiaru androgenów i trudnościami z owulacją, ale przebieg nie jest jednakowy u wszystkich.

W maju 2026 roku międzynarodowy zespół wytycznych wprowadził nazwę Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome, czyli PMOS. Starsza nazwa PCOS nadal występuje w dokumentacji i wielu materiałach. Zmiana terminologii nie oznacza rozpoznania nowej, odrębnej choroby ani automatycznej zmiany zaleceń leczenia.

Rozpoznanie wymaga oceny określonych cech i wykluczenia innych możliwych przyczyn. Sam wygląd jajników nie wystarcza. Nie każda osoba z rozpoznaniem musi mieć zmiany opisane potocznie jako „torbiele”. Dlatego pojedynczy wynik USG lub hormonu nie powinien zastępować pełnej konsultacji.

U nastolatek zasady oceny różnią się od stosowanych u dorosłych. Nie można bezpośrednio przenosić wszystkich kryteriów, szczególnie dotyczących obrazu jajników. Warto przekazać informacje o przebiegu cykli, objawach, lekach i potrzebach związanych ze zdrowiem, zamiast skupiać rozmowę wyłącznie na masie ciała.

Plan opieki zależy od sytuacji i celów. Może dotyczyć miesiączkowania, objawów skórnych, płodności i czynników metabolicznych. Dobre wsparcie uwzględnia również samopoczucie oraz codzienne funkcjonowanie. Rozpoznanie nie jest oceną kobiecości i nie powinno prowadzić do automatycznego narzucania jednej diety wszystkim osobom.