OD POJĘCIA DO ZROZUMIENIA
Wielkie pytania.
Jasne pojęcia.
Encyklopedia zdrowia E66. Szukaj po nazwie, literze lub obszarze. Poznaj znaczenie pojęć i zobacz, jak łączą się z codziennymi pytaniami o zdrowie.
Znajdź pojęcieZnaleziono haseł: 141
Albuminuria
Albuminuria oznacza zwiększone wydalanie albuminy z moczem. Albumina jest białkiem obecnym we krwi, którego sprawnie działające nerki przepuszczają do moczu bardzo niewi…
Aminotransferaza alaninowa (ALT)
Aminotransferaza alaninowa, oznaczana jako ALT lub AlAT, jest enzymem występującym przede wszystkim w wątrobie. Gdy komórki tego narządu ulegają uszkodzeniu, więcej enzy…
Aminotransferaza asparaginianowa (AST)
Aminotransferaza asparaginianowa, czyli AST lub AspAT, jest enzymem obecnym między innymi w wątrobie i mięśniach. Gdy komórki zawierające ten enzym zostają uszkodzone, j…
Amylaza
Amylaza jest enzymem uczestniczącym w trawieniu skrobi, czyli jednego z rodzajów węglowodanów. Enzymy przyspieszają konkretne reakcje chemiczne, dzięki którym duże cząst…
Antropometria
Antropometria to pomiary wielkości i proporcji ludzkiego ciała. Obejmuje między innymi masę, wzrost, obwody oraz długości wybranych odcinków ciała. W opiece zdrowotnej d…
Antygen Giardia w kale
Badanie antygenu Giardia w kale wykrywa składniki pasożyta, który może powodować zakażenie przewodu pokarmowego. Jest jedną z metod diagnostyki giardiozy. Nie ocenia cał…
Antygen Helicobacter pylori w kale
Antygen Helicobacter pylori w kale to oznaczenie składników bakterii H. pylori w próbce stolca. Badanie służy do poszukiwania aktywnego zakażenia żołądka. Chociaż materi…
Badanie fizykalne
Badanie fizykalne to ocena ciała wykonywana przez osobę udzielającą świadczenia medycznego. Może obejmować oglądanie, dotykanie, osłuchiwanie i opukiwanie wybranych okol…
Badanie ogólne moczu
Badanie ogólne moczu pozwala ocenić wybrane cechy próbki oraz obecne w niej substancje i elementy. Obejmuje ocenę fizyczną, chemiczną, a zależnie od zakresu także mikros…
Badanie przesiewowe
Badanie przesiewowe, nazywane także screeningiem, wykonuje się u osób bez objawów danej choroby, aby wychwycić zwiększone prawdopodobieństwo problemu lub jego wczesne oz…
Białko C-reaktywne (CRP)
Białko C-reaktywne, oznaczane skrótem CRP, jest wytwarzane przez wątrobę w odpowiedzi na stan zapalny. Jego stężenie mierzy się w próbce krwi. Wynik może pomagać w oceni…
Bilirubina
Bilirubina jest żółtym barwnikiem powstającym podczas rozpadu krwinek czerwonych. Wątroba przetwarza ją, a następnie wydala z żółcią do przewodu pokarmowego. Jej obecnoś…
Bioimpedancja elektryczna
Bioimpedancja elektryczna, określana skrótem BIA, jest metodą szacowania składu ciała na podstawie jego właściwości elektrycznych. Aparat przepuszcza przez ciało bardzo …
Biopsja
Biopsja polega na pobraniu komórek lub fragmentu tkanki do badania. W gastroenterologii często oznacza pobranie drobnych wycinków błony śluzowej podczas endoskopii. Samo…
Cholesterol całkowity
Cholesterol całkowity oznacza łączną ilość cholesterolu oznaczaną we krwi. Cholesterol jest potrzebny organizmowi, między innymi do budowy komórek i wytwarzania części h…
Cholesterol HDL
Cholesterol HDL oznacza cholesterol przenoszony przez lipoproteiny o dużej gęstości. Jest jedną z wartości ocenianych w lipidogramie. HDL to nazwa cząstek transportujący…
Cholesterol LDL
Cholesterol LDL to cholesterol transportowany we krwi przez lipoproteiny o małej gęstości. Lipoproteiny są cząstkami zbudowanymi z tłuszczów i białek, które umożliwiają …
Cholesterol nie-HDL
Cholesterol nie-HDL to wartość otrzymywana przez odjęcie cholesterolu HDL od cholesterolu całkowitego. Obejmuje cholesterol przenoszony przez pozostałe lipoproteiny, w t…
Ciśnienie tętnicze
Ciśnienie tętnicze opisuje nacisk krwi na ściany tętnic. Dzięki różnicom ciśnienia krew może krążyć i docierać do tkanek. Wynik pomiaru zapisuje się zwykle jako dwie lic…
Czułość testu
Czułość testu mówi, jak często badanie daje wynik dodatni u osób, które rzeczywiście mają poszukiwaną chorobę lub cechę. Opisuje więc zdolność wykrywania problemu w okre…
Czynnik ryzyka
Czynnik ryzyka to cecha lub okoliczność związana z większym prawdopodobieństwem wystąpienia określonego problemu zdrowotnego. Może dotyczyć wieku, historii rodzinnej, ek…
Densytometria DXA
Densytometria DXA, zapisywana także jako DEXA, jest badaniem wykorzystującym małą dawkę promieniowania rentgenowskiego do oceny gęstości mineralnej kości. Pomaga rozpozn…
Diagnostyka różnicowa
Diagnostyka różnicowa to uporządkowany sposób rozważania różnych możliwych przyczyn objawów. Ten sam problem, na przykład zmęczenie albo ból brzucha, może występować w w…
Dodatnia wartość predykcyjna
Dodatnia wartość predykcyjna, w skrócie PPV, opisuje, jak często dodatni wynik testu odpowiada rzeczywistej obecności poszukiwanej choroby lub cechy. Punktem wyjścia jes…
Domowy pomiar ciśnienia tętniczego
Domowy pomiar ciśnienia tętniczego pozwala obserwować wartości poza gabinetem. Seria prawidłowo wykonanych odczytów pomaga w ocenie podejrzenia nadciśnienia i dalszej ko…
Doustny test tolerancji glukozy (OGTT)
Doustny test tolerancji glukozy, czyli OGTT, sprawdza, jak organizm reaguje na wypicie określonej ilości glukozy. Ocenia się jej stężenie we krwi przed obciążeniem i po …
Dzienniczek objawów
Dzienniczek objawów to prosty zapis tego, co się dzieje, kiedy występuje dolegliwość i w jakich okolicznościach. Może pomóc podczas konsultacji, zwłaszcza gdy problem po…
Elastaza trzustkowa w kale
Elastaza trzustkowa w kale to oznaczenie enzymu wytwarzanego przez trzustkę i wydzielanego do jelita cienkiego. Enzym uczestniczy w trawieniu białek, a jego ilość w prób…
Elastografia wątroby
Elastografia wątroby jest badaniem oceniającym sztywność jej tkanki. Zwiększona sztywność może wiązać się ze zwłóknieniem, czyli powstawaniem tkanki bliznowatej. Badanie…
Elektrokardiografia
Elektrokardiografia to badanie rejestrujące aktywność elektryczną serca. Zapis nazywa się elektrokardiogramem i zwykle oznacza skrótem EKG. Dostarcza informacji między i…